{"book":"adl0975","page":202,"text":"(۱۸۷)\n\nما در این فصل میخواهیم یذکر تمام وقایع دورهٔ سلطنت امیر دوست محمد خان\nبپردازیم تا کنون نشان داده شده که چگونه بار گرانی از مرتبه خوانین كوچك\nمتدرجاً دارای اقتدار زیادی در مملکت گردیده تا اینکه یکی از اعضای خاندان شان\nامیر دوست محمدخان بپاد شاه کابل شد .\nالبته درست است که برای چندی در اثر اقدامات و مقاصد انگلیس دوست محمد خان\nاز تخت سلطنتی فرود آمد ولی سدوزائی ها آنچه داشتند و نداشتند در مملکت از دست\nشان رفته و دوباره همان امیر تبعید شده خواسته شده و صاحب تاج و تخت گردید .\nاکنون خواهیم دید و میخواهیم ببینیم که چگونه و تا چه حدی دوست محمد خان با التدرج\nدر برابر ساختن و انتظام امور کامیاب گردید و وقتی دوباره بر تخت شاهی جلوس نمود\nچه کرد . درین وقت درك كرده بود و یقین داشت که صرف در اثر اداره ای صحیح و خوب میتواند\nمستقلانه حکومت نموده و مملکت را دارای قوهٔ مدافعه و مقاومت و دارای نیرو و بازوی\nمستعد و معتمدی سازد که در برابر همسایگان قوی خویش استادگی کند و در عین\nحال این مسایل نفوذ سیاسی شاه آن را خیلی بزرگ ساخته وعظمت میبخشید ، (۱)\nدر سنه ١٨٤٣ ولایت سند در معدودات حکومت بریتانیه داخل شد که در نتیجه سرحد\nحکومت بریتانیای هند بقلمرو افغانستان نزديك شد . بهر کیف این قرب برای جلوگیری\nاز دسایس و اقدامات کهندل خان سردار قندهاری برادر امیر با انگلیسان تاثیر خوبی کرد.\nواثر مفیدی انداخت در حاليكه پیوستن و ضمیمه شدن پنجاب ۲\nباحکومت بریتانیای هند شش سال بعد تر زیاده بسلوك سردار بار کزائی قندهار\nتمام شد . با وجود این هم امیر خیلی کوشید که قلمرو سکها بکلی يك حصه و جز\nامپراطوری بریتانیای هند شمرده نشود . در آوان جنگ سکها بوادی پشاور\nپیشرفته و از آنجا اکرم خان پسرش را با يك تعداد زیاد سواران بكمك سكها كه\nبعد از جنگ موضع چیان والا که فیصله قطعی آن معلوم نشده بود امیدشان درباره مقاومت\nوزد و خورد با بریتانیایها قوت یافته بود فرستاد. قشون سواره افغانی دوست محمد خان\nدر جنگ گجرات هزیمت یافت (۳) در حالیکه میخواستند مانوره پیچ و خم دار\nبریتانیایی را تقلید نموده و به حمله نهایی خاتمه دهند عزم کرده بودند که بر جنرال\nبریتانیایی و دسته افسران او بتازند ولی خدعه آنها کشف شده و اقدام آنها عقیم ثابت\nشد چنانچه دسته سواره بریتانیایی ایشان را متشتت ساخته و مجبور کرد که در دره\nخیبر عقب نشینند. قوای محافظ و مدافعه انگلیسی در پشاور و دیره جات برقرار شده\nمتمرکز گردید . در حالیکه امیر میخواست موقعیت خویش را در وادی های گرم\n\n١-افغانستان ایند دی افغانز صفحات ۷۸-۷۹ تالیف . بیلیو\n۲- رنجیت سنگ در سنه ۱۸۳۹ مرده بود و بعد از مرگ او دوره بداخلاقی و هرزگی\nخونریزی وسفاکی و هر چه بد بود در دربار سکه شروع شد که به بیان نمی آید !\nوارثین و جانشینان مملکت با انواع تکالیف دچار گردیدند و البته شاید این فصل\nمملو از درسهاییست که یک دربار شرقی وقتی رشته اداره و تنظیم از هم گسیخته\nشود به آن پی میبرد تا انکه چیزی در آن نتواند اوخته شود. (افغانستان صفحه ۱۹۷\nتالیف میگمون)\n۳ - این جنگ بیرون از ده گجرات بتاریخ ۲۷ فروری سنه ١٨٤٩ وقوع یافت\n(افغانستان صفحه ١٥٩ مولف میگمون.","chars":2655,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0975/00202.jpg","first_page":1,"last_page":217,"title":"ʻUrūj-i Bārakzāʼīعروج بارکزائى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0975/202","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0975/canvas/202","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0975/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0975_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}