{"book":"adl0975","page":192,"text":"(۱۷۷)\n\nو او نمی خواست که خود را پس نکشد. این فیصله بهر کیف برای شاه وقشون\nاندس خوب ثابت نشد. (۱) دوراند تمام وقایع آنوقت را بطرز خیلی خوب وواضح درچند\nحکم بیان میکند. البته دوراند شخصی است که صلاحیت اظهار نظر ودادن انصاف\nوقضاوت را درین زمینه دارد. او مینویسد: «پادشاهی که بازیچۀ دست دیگران بود ادارۀ\nامور مملکتی چون بهدایات انگلیسان ومخالف احساسات افغانی بود. مردم از آن\nتنفر داشتند (۲) .سفیر برتانیا پادشاهی حقیقی شمرده میشد (۳) وشاه به نیروی رخشندگی\nبر چه بریتانیای حکومت کرد. واقدامات خود را هر قدر خشن وناگوار می بود پیش\nمیبرد (٤) آذوقه ولوازم یک قشون واردوی با آن بزرگی از منابع يك مملکتی چنین\nفقیر تهیه میگردید (٥) موقع شاه شجاع برتخت کابل فوق العادۀ متزلزل وناپایدار،\nبی اساس وبیاخبر معین، مخاطره آمیز مبنو برد اغواء دیگران بوده واگر چه مگناتن\n\n(۱) ناگفته نماند وباید بخاطر داشت که شاه شجاع خودش سبب وعلت انگیزه داشتن\nيك حصه افواج انگلیسی در افغانستان گردیده ومسؤل این امر بود اگرچــه بعدها\nدانست که در صورت حضور آنها آزادی او بازیچۀ دست بریتانیائیها است. شاه\nاز خوانین بزرگ مملکت خوف داشت زیرا همان اشخاص بودند که چند سال قبل او را\nاز مملکت رانده بودند و غرور او نمیگذاشت با آنها دوستی نموده از راه صلح پیش\nبیاید. ولی توقع داشت که حکومت را بدست خود اداره کند لذا خواهان\nبود که قوۀ بریتانیایی را ایاخود داشته باشد تا در مقابل خوانین مذکور بتواند ایستادگی\nکند و آن را ازپا بیفکند .\n(۲) - دی سکهرا بند دی افغانز صفحات ٢٧٩-٨٢ تالیف شهامت علی\n(۳) دی کفته ریویو دسمبر ١٨٤٠ وهستری آف دی افغانز صفحات ٣٢٠ -\n٣٣٥ تألیف فریزر .\n(٤) مگناتن بزرگترین اقدام او این بود که بجای آنکه رضایت نجیبان، خانان\nرا جلب کند واز آنها استمالت نماید آنهارا ازپا افکنده واز اقتدار محروم بسازد\nخوانین قومی معزول شده و بجای شان بریتانیاییها مقرر شدند که بدستهای عسکری\nکه نوتربیه وتعلیم کرده بودند یعنی خیبریها جزيلجیها، کوهستانیها وجانباز در قلعه\nهای مختلف تقسیم شده ومالیات را جمع میکردند . نه تنها خانان بیزار بودند بلکه\nدر بین عساکر اجیر افغانی و افسران بریتانیایی نیز رشتۀ اتحاد وجود نداشته وهر وقتیکه\nمیدانستند کاری از پیش نمیتوانستند ببرند این عساکر این رشتۀ ضعیف را بکلی قطع\nمیکردند (هستری آف دی افغانز صفحه ٤٤١ - ٣٤٠ ) تالیف فریزر\n(٥) - دی فرست افغان وار اینداتس کازس صفحات ١٩٣ -١٩٤ قرار اظهارات\nفاریس تمام این قشون وتهاجم عبارت از «يك جور وجفا، استبداد مطلق وغضب نمایان\nبود ( دی افغان وار صفحه ١٥ تالیف دوراند )","chars":2195,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0975/00192.jpg","first_page":1,"last_page":217,"title":"ʻUrūj-i Bārakzāʼīعروج بارکزائى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0975/192","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0975/canvas/192","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0975/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0975_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}