{"book":"adl0975","page":178,"text":"(۱٦٣)\n\nبه پیش فتح علی شاه انجا مهد حکمران هرات را جرئت بخشیده و دلداری نمود\nتا مناسبات سابقه خویش را با فارسیها تغییر بدهد چنانچه از دادن مالیات و مسئله قلعه\nغوریان انکار نموده سر باز زد و علاوه بران بفامیل های فارسی که در هرات بودند\nاجازه مراجعت بخانه و موطن اصلی شان نداد . بلکه باین قدر هم قناعت نورزیده وزیر\nخویش یار محمد خان را فرستاد تا بر خراسان حمله نماید چنانچه وزیر مذکور در نتیجه\nدوازده هزار نفر اسیر گرفت که بحیث غلامی ایشان را در ایشای مرکزی بفروش برساند\nمحمد شاه پادشاه جوان فارس مصمم شد که اقدامات مذکوره کامران را جواب گفته\nو بهرات حمله نموده او را سرکوبی بدهد. تا که کار اونجائی کشید که بر غزنی و قندهار\nنیز دعوی نموده و گفت باری در زمان نادر شاه جزء دولت شاهی فارس بوده اند .\nدر ین موقع و در چنین حالت و موقع ظهور وحدوث این قبیل وقایع ناگوار غات بود\nکه مسترالس سفیر کبیر برطانیه بدربار تهران رفته و مناسبات دوستانه خویش\nرا بشاه فارس تقدیم نمود .\nالس مید انست که نفوذ روس در ایران حکمافرما بوده و در دربار تهران اثری\nدارد (۱) و عزم حمله شاه فارس بر هرات و آنهمه دعوی های اونیز در اثر توصیه و\nهدایات نماینده روس کونت سیمونچ صورت گرفته است . این قشون فارسی بطرف\nهرات در هر جائی بحیث يك كاميابي وفاتح بزرگ مملکت روس تلقی میشد زیرا در آن\nموقع فارسیان بحیث پیش قراول دولت روس شناخته شده و اکنون البته در اثر این اقدام\nشان در حقیقت دولت روسیه با سرحد غربی هندوستان قرابت و تماس تقریبی پیدا میکرد\nلذا جمع شدن آنهمه قشون و عسکر زیاد در مشهد به مقصد محاصره شهر هرات حکومت\nبرطانوی هند را مجبور میساخت که بایست برای نگهبانی و حفاظت خویش ترتیباتی گرفته\nو بنا بر ضرورت از طرفی کپتان الكساندر بورنس از جانب لارد ( آکلیند) برای عقد\nمراوده تجارتی بدربار امیر دوست محمدخان فرستاده شد. (۲) مقصدی که درین کار\nمضمر بود این چنین بود که حکومت انگلیس میخواست ازین راه كمك و معاونت حكمرانان حقیقی\nافغانستان را حاصل داشته و ازان درباره معاهدات ومذاكرات ومطالبی که با امرای\nسند نواب بهاولپور و مهاراجا رنجیت سنگ در ین داشت استفاده نماید که مراد از این\nهمه باز کردن راه کشتی در دریای اندس بود البته واضح است که این مسئله سهولت\nزیادی در امور تجارتی بهم رسانیده و باین تقریب اقتدار و نفوذی را که از مبادله منافع\nو مفاد وامور تجارت و معامله داری طبعاً حاصل و بدست می آید بحکومت برطانوی میداد\nاگر چه مقصد کپتان بورنس در مرحله اول صرف مسئله تجارتی بود وابدا چیزی دیگری\n\n١. فریره هستری آف دی افغانز صفحات ٢١٤-۲۱٧ سرجان مگنیل\nکه بعد از مسترالس روی کار آمد کوشش نمود که شاه را از حمله برهرات منصرف\nنماید زیرا تشجیع و ترغیب وزیر مختار روسی خیلی شدت داشت (موهن لال لایف آف\nامیر دوست محمدخان جلد اول صفحات ۳۷۹-۳۸۰ و کتاب فوق مولفه فریره صفحات ۲۱۷-۲۱۸\n(٢) برنس کتاب (کابل) صفحه ١","chars":2457,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0975/00178.jpg","first_page":1,"last_page":217,"title":"ʻUrūj-i Bārakzāʼīعروج بارکزائى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0975/178","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0975/canvas/178","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0975/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0975_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}