{"book":"adl0971","page":81,"text":"( ۵۰۰ )\nدر مملکت عزیز ما حمایت شده است مگر حیثیت مستوفی های امروز\nبه تناسب اقتدار مستوفی های ادوار گذشته مطابق نیست بطوری که\nمطالعه کردیم مستوفی الممالک تقریباً و بلکه عیناً صدراعظم در عصر\nحاضر و مستوفی معادل وزیر نفوذ و اقتدار داشت و قراری که ملاحظه\nکردیم  بین صدر اعظم و مستوفی الممالک در اعصار گذشته چه در ایران\nو چه در افغانستان فرقی نبود ولی بارصفی که در عهد سلطنت اعلیحضرت\nامیر حبیب الله خان شهید عنوان های دیگری مانند اعتماد الدوله\nدارا لعدالت [ وزارت عدلیه ] و ايشيك اقاسی نظامی و ايشيك اقاسی\nملکی و ايشيك اقاسی خارجه و هكذا نائب سالار و امین نظام و امثال\nآن علاوه شد مگر عهدۀ استیفاء ممالک را نتوانستند از بین ببرند زیر آن\nشعبه بزرگ با داشتن وظیفه معین مثل وزارت ماليه ـ تجارت ـ كمرك\nامروز تقریباً به ديوان اعلى [ عصر سدوزائی ] شباهت میرساند و بدلائلی\nکه ذکر شد مقام و نفوذ خود را تا این اواخر حفاظت کرد . وحتی گویند که\nمیرزا محمد حسین خان مستوفی الممالك بحدی مقتدر بود که بعد از شخص پادشاه\nاحدی باین مرتبه در امور ملکی اقتدار نداشت و بلکه اعلیحضرت سراج الملة\nوالدین بدون همراهی مستوفی در هيچ يك سفر دور و يا نزديك حركت نميكرد\nو آن حیثیتی که دیوان اعلی و دارنده آن در ادوار گذشته داشت درین\nنزدیکی ها میرزا محمد حسین خان تقریباً شباهت بهم رساند و نفوذ مقام","chars":1164,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0971/00081.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻala, yā, Vizārat-i Māliyah dar pīrāmūn-i dāstān-i tārīkhī-i istīfā-i mamālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى ىا وزارت ماليه در پيرامون داستان تاريخى استيفا ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0971/81","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0971/canvas/81","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0971/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0971_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}