{"book":"adl0971","page":77,"text":"(٤٨)\nعصر سلطنت اعلیحضرت\nسراج الملة و الدین امیر حبیب الله خان شهید\nدر عصر سلطنت سراج الملة والدین امیر حبیب الله خان شهید این عهدۀ بزرگ استیفاء ممالک در اواسط سلطنت آن شاه خلد آرامگاه بمیرزا محمد حسین خان ملقب به مستوفی الممالک تعلق گرفت که موصوف قبلاً در عصر ضیاء الملة والدین امیر عبد الرحمن خان کوتوال و پرکد و سر دفتر محاسبات دولتی و درین وقت (سراج الملة و الدین) برتبۀ نائب سالار ملکی و نظامی و خانی سمت شمــــالی سرافراز شده و پس از شخص نائب السلطنۀ افخم جناب سردار نصرالله خان مرحوم در تمام بلاد کشور حق فرمان روائی داشت و آخرین شخصیکه سلسلۀ خدمات گذشتگان را از حیث اسم و عهده داری دیوان اعلی (وزارت مالیه) در مملکت افغانستان قائم داشت همین شخص میرزا محمد حسین خان مرحوم بود که مسکن مالوف او سید خیل کوهدامن از عشیرۀ صافی میباشد و در ماه حمل ۱۲۹۸ شمسی مطابق ماه رجب ۱۳۳۷ قمری در اثر اشتباهی بامر اعلیحضرت امان الله خان شاه مخلوع در کابل بشهادت رسید و در اواخر عمر مرحوم کار پشتونهای آزاد نیز بوی تعلق داشت .\nجناب ملك الشعراء استاد بیتاب در بارۀ مستوفی الممالك مرحوم چه خوش میگوید :\nبهشت مسکن مستوفی الممالک باد که رفت باز نظیرش ازین دیار نخواست\nاز آن بزرگ منش سرگروه اهل قلم نشان اندك اگر هست در خلیلی ماست\n\nدیوان اعلی ٥٠٠ جلد شیر محمد ن رجبعلی","chars":1151,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0971/00077.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻala, yā, Vizārat-i Māliyah dar pīrāmūn-i dāstān-i tārīkhī-i istīfā-i mamālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى ىا وزارت ماليه در پيرامون داستان تاريخى استيفا ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0971/77","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0971/canvas/77","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0971/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0971_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}