{"book":"adl0971","page":42,"text":"(٢٥)\n\nعصر سلطنت محمود شاه\nسدوزائی\n\nچون عصر سلطنت اعلیحضرت شاه محمود سدوزائی در دفعه اول و ثانی وسلطنت اعلیحضرت شاه شجاع الملك از پر آشوب ترین ازمنه تاریخی این مملکت بود لهذا تشکیلات سلطنتی آنها بصورت مکمل مثل سلطنت اعلیحضرت احمد شاه کبیر و اعلیحضرت تیمور شاه با هم مقایسه نمیشوند وخصوصاً در عصر سلطنت اعلیحضرت شاه محمود که چهل و دو واقعه بزرگ رخ داد در تشکیل سلطنت او صدمات بزرگی بوقوع پیوست که در امور محاسبات و دفتر داری احدی را نفس براحت کشیدن نگذاشت لهذا طرز دفتر داری و تشکیل عصر شاه محمود سدوزائی قدری ضعیف تر از ادوار قبل و بعد او بشمار میرود ولی کسانیکه از نویسندگان و معاصرین او بودند در عصر سلطنت زمانشاه و شاه شجاع الملك از هريك نام بردیم (۱)\n\n١) در سنه ١٢١٩ در سال چهارم سلطنت اول اعلیحضرت شاه محمود برای یکمرتبه وزیر فتح خان بارکزائی جهت وصول مالیات دیوانی مامور هزاره و بامیان گردیده بود و قبل از انکه پول مالیات را جمع و بدیوان اعلی مملکت بسپارد سلطنت اعلیحضرت شاه محمود سدوزائی منقرض گشت و وزیر فتح خان پیش از انکه پول مالیات را جمع کند عندالموقع لشکر زیاد از مردم بامیان و هزاره گرد آورد و در منزل میدان با لشکر شهزاده شجاع الملك بمقابله پرداخت .","chars":1063,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0971/00042.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻala, yā, Vizārat-i Māliyah dar pīrāmūn-i dāstān-i tārīkhī-i istīfā-i mamālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى ىا وزارت ماليه در پيرامون داستان تاريخى استيفا ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0971/42","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0971/canvas/42","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0971/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0971_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}