{"book":"adl0971","page":27,"text":"(١٤)\n\nقرار داشت سردار عبد الله خان پوپلزائی مؤسس و متصدی اول دیوان اعلی\nمملکت بود ـ شخصی که در عهد سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه درانی سدوزائی\nعهدهٔ وکیل الرعایا حاصل کرد حاجی شیخ عبد اللطیف الجامی بود که\nدر عصر سلطنت اعلیحضرت احمد شاه غازی در زمرهٔ مستوفیان در دیوان\nاعلی [وزارت مالیه] رسمیت داشت و در جنگ ملتان با نزده هزار فوج\nدر تحت رایت او و سردار مدد خان اسحق زائی بود و وقتی بغرض اخذ\nمالیات مشهد نیز بدانصوب فرستاده شده بود اما از لحاظیکه در اوائل\nسلطنت اعلیحضرت تیمور شاه درانی نظر به غیظی که از اعلیحضرت موصوف\nدربارهٔ امراء سرکش طائفهٔ درانی غالب شده بود شیخ عبداللطیف خان را\nجههٔ زحمت آنها در وظائف اداری کشور اختیار کامل بخشید و آن وکیل\nالرعایا یا مستوفی الممالک از فرط اخلاص شعاری بدولت تیمورشاهی اول\nباقیاتی که بر ذمت مردم خصوصاً امراء درانی از عصر اعلیحضرت احمد شاه\nغازی گذاشته بود نظر به پیشنهاد او وامراً قید و شدیداً اعلیحضرت تیمور\nشاه باقی دهان پول مالیات و غیره را برای تادیهٔ پول جلب نمود که در اثر\nهمان شتاب و ناعاقبت اندیشی شیخ عبد اللطیف خان واقعهٔ عبدالخالق خان\nسدوزائی ظهور کرد و پیشنهاد های پیهم شیخ عبد اللطیف خان [١]\nدر طبقات ملت چنان اثر بد بخشید که تمام اقوام درانی از عصر سلطنت\nاعلیحضرت تیمورشاه مکدر شدند و این رویهٔ شیخ عبداللطیف خان مصدر چندین\nفتنه و فساد بشد اما در قطار مستوفیان و کار پردازان بزرگ آنوقت\n(۱) صاحب مجمل التواریخ شیخ عبداللطیف خان را يك مرتبه به لقب وزیر یاد میکند .","chars":1311,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0971/00027.jpg","first_page":1,"last_page":103,"title":"Taz̲kār-i dīvān-i humāyūn-i ʻala, yā, Vizārat-i Māliyah dar pīrāmūn-i dāstān-i tārīkhī-i istīfā-i mamālik-i maḥrūsah تذکار ديوان همايون اعلى ىا وزارت ماليه در پيرامون داستان تاريخى استيفا ممالک محروسه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0971/27","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0971/canvas/27","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0971/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0971_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}