{"book":"adl0969","page":83,"text":"٦٤\n\nا ل ف و نو نیکه در زبان فارسی برای جمع زیاد میشود به مفرد آن افزوده اند [۱]\nبا حتمال اینکه در مواضع فوق الذکر اقامت نموده باشند و پس ازان که ازان جا\nکوچیده اند همان نام را با خود به جای دیگری برده و تا حال اسم مذکور جاری\nو یا نمدار مانده است .\n\nپښتو\n\nحرف « واو » در کلمه پښتو که نام زبان ملت افغان است علامه نسبت است\nمانند حرف « یاء » که در لغت عرب برای نسبت زیاد میشود و در حالت جمع حذف\nمیگردد [۲]\n\nاین هم احتمال دارد که کلمه « پښتو » را از لفظ پشیت گرفته باشند و « پشیت »\nنام قریه ایست از قریه جات فلسطین و این توجیه وقتی درست می افتد که ایشان\nاز نژاد بنی اسرائیل به حساب آیند چون مسئله نژاد ایشان در حامی بودن مسلم آید\nاشتقاق هذا نیز راست خواهد آمد و من بیان این امر را در نزدیك ترین سطر های که زیر\nنگارش اند بیان خواهم نمود .\n\n[۱] علامت نسبت در فارسی « ی » است که در حالت وحدت و جمع ذکر آن ضروری است چون کابلی\nکابلیان - پستی و پستیان . اگر این نظر یه صحیح باشد ممکن که در اثر کثرت تداول « ی » در محاوره حذف\nشده باشد . در صور تیکه اصل آن پاختانیان باشد در حروف آن نیز تعقیف و حذف وارد گردیده است و تاریخ\nادبیات ایران در تقدمات قدیمی زبان های آرین از پښتو به « پاستو » « و پاشتو » تعبیر نموده است . « مترجم »\n[۲] حرف « واو » در پښتو علامت نسبت است در حالیکه اسم منسوب مؤنث باشد و در نسبت احترام\nملحوظ گردد . چنانچه زبان فارسی را « پارسو » و زبان اهالی پنجاب را « هندکو » وزبان کوهستانیهای\nلغمان و کنر را « دیگانو » مینامند و اقوام آن ها را « فارسیوان » « هند کی » و « دیگان » یادمیکنند .\nو هكذا در تصغیر حرف واو در آخر اسم اضافه میشود مثلاً فاطمه و نصر ته و مراحتو « حضر توو مانندان . « مترجم »","chars":1500,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0969/00083.jpg","first_page":1,"last_page":233,"title":"Ḥayāt-i Sayyid Jamāl al-Dīn Afghān حيات سيد جمال الدين افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0969/83","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0969/canvas/83","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0969/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0969_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}