{"book":"adl0969","page":81,"text":"٦٢\n\nدر عوض عهد شکنی ها و تحقیر ذمه واری ها که با ایشان شد متفق الرای کشتند\nبر اینکه سفارت نفوذ طلب بیگانه را بر وفق روش پدران غیور خود از مملکت طرد نموده\nرجال مغرض اجنبی را به کمال همت و بسالت از خاک کشور عزیز خویش رانده\nبدم شمشیر آبدار حریت طرد ابدی نمایند [۱]\nچنانچه رویه مردانه آن ها مصداق این گفتار و کردار عالیجنابانه اوشان گواه\nاین اظهار آمده لهذا برای یاد آوری احوال اجمالی سابق ولاحق ملت موصوف\nاساس بیان گذاشته عادات و اخلاق و طرز حکومت و اوضاع بلاد افغان را در چند فصل به\nوتیره ذیل بیان می نماییم.\n\nفصل اول در وجه تسمیه افغان\n\nفارسی زبانها این قوم را به لفظ افغان می شناسند و وجه تسمیه این اسم را چنین\nنگاشته اند:\n\"هنگامیکه بخت نصر ملت موصوف را زیر فشار اسارت گرفت از درد و اندوه\nزیاد آه و فغان میکردند بجهت همین فریاد و فغان بفارسی ایشان را افغان می گفتند\nو از همان آوان به همین نام نامیده شده اند [۲]\n\n[۱] تشریحات این موضوع را در فصول آتنیه جناب مؤلف به رشته تحریر کشیده و مکاتباتی که بین اعلیحضرت\nمعین الدین امیر شیر علی خان و نائب السلطنه هندوستان ردو بدل شده در تاثمز لندن نشر گردیده\nاست انشاالله تعالی در مقام مناسب در حاشیه نقل خواهد شد . مترجم\n(۲) تاریخ فرشته می نگارد تا ۱۴۳ قمری هجری افغانها در دره های کوه سلیمان اقامت داشتند و همه ساله\nدر فصل زمستان با هندوهای قایض دامنه هامی جنگیدند باشندگان کوهستان کابل بطی قداری\nآنها شتافته و ایشان متفقاً در ماوراء کوه سلیمان به سمت هندوستان بالای هندوهای آن سامان\nحمله برده بعضاً هندوها را دورتر از رود سند هزیبت میدادند و گاهی شکست خورده بار دیگر\nدر دره های کوه سلیمان می در آمدند چون کوهستانی های جوانب کابل مراجعت می کردند\nدوستان و احباب از گذارشات برادرهای خود استفسارات می نمودند آنها در جواب میگفتند که ایشان\nرا بنام «افغانها» یاد کنید زیرا آن جا هر چه هست آه و افغان است . مترجم","chars":1646,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0969/00081.jpg","first_page":1,"last_page":233,"title":"Ḥayāt-i Sayyid Jamāl al-Dīn Afghān حيات سيد جمال الدين افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0969/81","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0969/canvas/81","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0969/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0969_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}