{"book":"adl0967","page":994,"text":"(٤١٣)\nچگونگی سقوط دودمان بزرگ کوشان و تفصیل وضعیتی است که در قلمرو\nامپراطوری ظهور میکند. اگر چه طوریکه ذکر شد سقوط دوره کوشانی‌های بزرگ\nعلل متعدد و بزرگ دارد ولی این سقوط مانند منقرض شدن يك دودمان سلطنتی و یا\nقتل آخرين شاه يك خاندان وغيره عوارض ناگهانی يك دفعه بمیان نیامده است.\nبعبارت دیگر این سقوط يك سقوط معنوی است که بیشتر به عظمت و جلال کوشانی‌ها\nربط دارد وگرنه از نقطه نظر ادامه احفاد و نسل و رگ و خون چندین قرن دیگر\nدوام میکنند که تاریخ تا يك حدی ایشان را به نام «کیداری و کوشانی‌های خرد»\nمیخواند و بعد از ان که یفتلی و عناصر (تو کیو) یعنی ترکان غربی به شمال\nهندوکش انتشار می یابند خون کوشان به پیمانه وسیع به آنها داخل شده و به همین\nجهت «عنصر کوشان و یفتلی» تا زمان مقارن ظهور دین مقدس اسلام و فتوحات عرب\nسلطنت‌هائی داشته‌اند و تا چندین قرن شاهان این مملکت اسلاف خود را به کنیشکای\nبزرگ نسبت میدهند. بهر حال چون موضوع این فصل محض صحبت در اطراف\nکوشانی‌های خرد یا کیداری ها میباشد بقیه مطالب را به فصول آینده میگزاریم\nکوشانی‌ها همان طوریکه در ابتدای وهله حکمرانی يك نوع سلطنت\nملوك الطوایفی داشتند و پنج شهزاده در پنج قطعه مختلف سلطنت میکرد و از ان\nپنج نفر یکی دیگران را مطیع خود ساخته و سلطنتی بمیان آورد بعد از اختتام دوره\nجلال و بزرگی هم امپراطوری آنها شکل ملوك الطوایفی بخود گرفت. حصه اصلی\nامپراطوری آنها در خاک آریانا بعد از وفات «واسو د وا» دو کانون مهم داشت\nیکی در باختر و دیگری در دره کابل که در ان ها به تفصیلی که می آید دودمان\n«کیداری» سلطنت میکرد.\nقسمت متصرفی امپراطوری کوشان در خاك هند هم طبعاً بعد از وفات واسو دوا\nدچار هرج و مرج شده تا وقتی نایب الحکومه‌های کوشانی به عناوین","chars":1492,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00994.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/994","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/994","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}