{"book":"adl0967","page":99,"text":"(۷۸)\n\nيك حصهٔ زياد وقديم سرودها كه بيشترش در شمال هند وكش سروده شده بود\nبكلی از بين رفته وامروز جزء مجهولات است. به اين ترتيب علت اين امر واضح\nميشود كه چرا نام بلخ وباختر درسرودهای ريگ ويد كه از حيث زمان به عصر\nمهاجرت و از حيث مكان به جنوب هندوكش وپنجاب نسبت ميشود تذكار نيافته\nچنانچه همين جهات را مدققين غربی وهندی مد نظر گرفته « هلبراات »\n«برون هوفر» و «شاندرا داس» میگويند كه مبدأ اولی « ودا » مخصوصاً هند\nوپنجاب نيست بلكه افق جغرافيائی آن اراضی كابل زمين را در بر میگيرد\nوتا اراكوزی وبكتريان هم انبساط داشته (١) فراموش نبايد كرد كه اگر\n«ريگ ويد» از بلخ وباختر اسم نبرده اترويد (Atharva veda) كه كتاب ديگری\nازجملهٔ چهار كتاب سرود ويدی است اينجا را بنام «بلهيكا Balhika » ذكر كرده\nواين نام در«مها باراته » وادبيات سانسکريت كلاسيك ذكر شده و قبايل متعدد\nومعروف آريائی كه از باختر به ماورای «سندهو» وپنجاب مهاجرت كرده اند\nبنام « بلهيكه Bahlika » شهرت زياد داشتند چنانچه جزئيات به تفصيل\nدر مبحث قبايل ذكر شده است. اصل ريشهٔ اين كلمه «بهلی» يا «باهلی Bahli»\nاست كه اگر (ح) آن به (خ) و(ل) آن به (د) تبديل شود ازان «بخدی»\nيا « باخدی» ساخته ميشود و اين نامی است كه اوستا به شهر كهن وزيبای بلخ\nداده است.\nبه اين ترتيب می بينيم كه «اترويد» و «مها باراته» وسائر مأخذ سانسكريت مهد قديم\nو خانهٔ باستانی واصلی كتلهٔ آريا را فراموش نكرده و ريشی ها اگر در اثر\nمهاجرت از مركز آريائی خود دور هم شده اند باز هم از ماورای جبال\nورودخانه های خروشان هميشه به آن نقطهٔ اساسی ومهدتربيه وثقافت ونظام\n(١) صفحهٔ ۸۷ كتاب هند تا ۳۰۰ سال ق م تأليف «واله دوپوسن» صفحهٔ ١٨٤ ريگ ويد\nيك كلچر تأليف «شاندرا داس» نظريهٔ ما مبنی بر اينكه سرودهای گمشده ومجهول در بخدی\nسروده شده اند در صفحات گذشته شرح يافته.","chars":1569,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00099.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/99","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/99","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}