{"book":"adl0967","page":972,"text":"( ۳۹۳ )\n\nساختمان طبیعی یعنی دیوار بزرگی است که در آن هیکل ها وصموچ ها تراشیده\nشده است . همین وضعیت مساعد طبیعی در هند عامل شهرت ( اجنتا ) و ( ایلورا )\nو در چین اسباب شهرت ( ین کنگ Yin-Kong ) و( لانگ - من ) گردیده\nاست ، زیرا اگر صخره قشنگ وعمومی وبمانند دیوار بامیان نمی بود این همه\nمظاهر بدیع صنعت بمیان آمده نمیتوانست .\nبامیان از ٦۳۱ مسیحی که زایر چین « هیوا ن - تسنگ » از آنجا عبور\nنموده است یعنی تقریباً از ۱۳۱۰ سال باینطرف در یاد داشت های سیا حین قید\nو در زبان ها افتاده است . مابه سیاحت و سیاحت نامه های سیاحین کاری\nنداشته اول قدری راجع به نام این قطعه و بعد مختصراً از یاد داشت های\nزایرین چینی قسمتی را اقتباس میکنیم تا کمی وضعیت این درۀ معروف از روی\nچشم دید قدیم ترین سیا حینی که از خود اثری باقی مانده اند روشن شود سپس\nمدرسه وسبك صنعتی اینجا را کمی شرح میدهیم:\nاسم بامیان در بنداهش پهلوی ( با میکان ) است و « موئيز دوخورنين »\nمورخ ارمنی هم این قطعه را به همین نام یاد کرده است .\nدر ادبیات ومأخذ چین بامیان به اسما و تلفظ های مختلف آمده ، چینی ها\nدر قرن ٥ مسیحی اینجا را به نام ( فان - یانگ Fan-Yang ) خوانده اند وبه\nاسمای ( فان-ین ) ( Fan-Yen ) و (وانگ - ین ) یا ( بانگ - ین ) هم یاد\nنموده اند ، هر کدام ازین اسما به تلفظ موجوده ( بام - یان ) نزديك است .\n« هیوان - تسنگ » در یاد داشت های خود این درۀ مشهور را « فان - ین - نا»\nخوانده است ودر « سی یو - کی Si-Yu-Ki » یا « یاد گار های ممالك غربی»\nراجع به بامیان چنین می نویسد . (۱)\nدرۀ ( فان - ین - نا ) بیش از دو هزار (لی) شرقاً غرباً و زیاده از ۳۰۰\n(۱) راجع به صورت های مختلف اسم بامیان ”به اثار عتیقه بودائی بامیان تالیف گودارها“ كن مراجعه شود.","chars":1502,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00972.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/972","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/972","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}