{"book":"adl0967","page":97,"text":"(٧٦)\nازجنوب «امباله Ambala» گذشته و پیش ازرسیدن به سندھو در راه در ریگ ھا\nجذب میشود حال آنکه «سراسواتی» متذکرۀ ریگ وید رود بزرگی بوده که حتی\nبصفت بزرگترین رودخانه ھا یاد شده و «سراسواتی» برھمنی که حوزۀ آن تنگ\nو سرچشمۀ آن با برف تصادم ندارد و در راه خشک میشود قطعاً بحساب رود\nبزرگ نمیرود.\nجمعی از مدققین که «روت Roth» و «زیمر Zimmer» و «برت Barth» در آن\nجمله میباشند به این فکراند که «سراسواتی» ریگ وید عبارت از اندوس (سند)\nمیباشد زیرا معنی آن (رودخانۀ پرآب) است. چون رود اندوس خودش بنام\n«سندھو» بکثرت ذکر شده گفته میتوانیم که «سراسواتی» ریگ وید غیر آن باشد.\nبه این مناسبت عده ئی از مدققین مخصوصاً «ھلبرانت» به این عقیده است که مقصود\nاز «سراسواتی» ریگ وید رود خانۀ ارا کوزی «ارغنداب» است که در اوستا\nبر طبق قانون صوتی زند (س) آن به (ھ) تبدیل شده و «ھراویتی» تلفظ میشود.\nنظریه ھلبرانت درخور دقت و مورد توجه جمعی از علما واقع شده و نظریۀ معقول\nاست زیرا «سروستی» پنجاب رود کوچک و کم آبی است که حتی به جریان اندوس ھم\nرسیده نمیتواند به این صورت چطور رودخانۀ بزرگ یا بزرگترین رود متذکرۀ\nریگ وید را تشکیل خواهد داد؟ «سندھو» چون از خود نام دارد و به این نام همیشه\nذکر شده چطور آنرا «سراسواتی» بخوانیم؟ چیز دلچسپ دیگری که اینجا باید\nذکر شود و ذکر آن ھم به تائید مطلب ما تمام میشود این است که رود «سراسواتی»\nقراریکه گفتیم در ادبیات ویدی رود خانۀ پر آب و آب دار معنی دارد. درین\nمفهوم «ھراویتی» نام اوستائی این رودخانه ھم مضمر است و «ارغنداب» عیناً\nهمین معنی را افاده میکند زیرا این اسم موجوده مرکب از دو کلمه است\n«آب» و «ارغند» که «خشمگین و تیز» معنی دارد (١) و بصورت اصطلاحی\n\n(١) م صفحۀ ٤٥ برهان قاطع","chars":1489,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00097.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/97","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/97","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}