{"book":"adl0967","page":929,"text":"( ٣٥٢ )\n\nو بیزانس موازی با سکه های اشکانی و ساسانی و دیوانات های و نیز به ترتیب\nهم درین جا دیده شد و نشان میدهد که چطور دوره به دوره روابط تجارتی بین\nشرق و غرب برقرار بود . (۱)\nبهر حال بهبودی وضعیت اقتصادی، ترقی و بسط تجارت از راه خشکه و بحر\nبا رومن ها و چینی ها و هندی ها یکی از عوامل طبیعی گرمی بازار راهبین و\nروحانیون وصنعت کاران بود. صاحبان کاروان و تجار بزرگی که ماها دره های\nهندوکش و جلگه های وسیع باختر و تخارستان را طی کرده از ماورای پامیر\nتا وادی اریوس (هری رود) و از تا کژیلا تا بلخ مال التجاره قیمت داری را\nحمل و نقل میدادند طبعا برای شکران سلامتی جان و قافله و امید مفاد بیشتر به\nمعابد و روحانیون اعانه میدادند ، چنانچه اکثر معابد مخصوصا استوپه ها در اثر\nپول اوقاف و اعانه ساخته شده است . موسیو فوشه میگوید ۲) بعضی اوقات تجار\nمحض بنام تمرکز سرمایه برای تعمیر معبد یا استوپه مسافرت های مخصوص\nتجارتی می نمودند . قرار نظریه عالم فرانسوی «صنعت يك مال التجاره لوكس\nاست و ترقی آن وجود اعانه دهندگان پول دار و جوان مردی را تائید میکند.»\nحقیقت غمین طور است والا این همه استوپه های باشکوه و معابد مجلل با\nتزئینات و نقوش و تصاویر دیواری رنگه وهیکل تراشی های شگفت بدون پول\nو سرمایه و بدون معاونت و همکاری طبقه تجار و پول دار بمیان آمده نمیتوانست.\nآیا بامیان دره ئی به این تنگی چطور چندین هزار علما و روحانیون و صنعتگران\nمختلف را تغذیه میکرد در صورتیکه موضوع تجارت و رفت و آمد دائمی\nقافله های بزرگ به دو طرفه هند و کش در میان نمی بود ؟\nپس اگر چه در ظاهر عامل اقتصادی آنقدر در موضوع بسط صنعت دخیل\nمعلوم نمیشود در حقیقت دخالت زیاد دارد و یکی از موجبات خیلی مهمی است\n\n(۱) ۲۰ – ۲۲۶ جلد دوم کتاب راه قدیم هند اریخ تا کاگزیلا تالیف فوشه .\n(۲) ۵۲۶ جلد دوم صنعت گریکو باديك كنده ارا .","chars":1576,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00929.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/929","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/929","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}