{"book":"adl0967","page":884,"text":"( ٣٠٩ )\n\nمؤلف در اثری که بالاسم برده شد در صفحه ۱۳۱ در ضمن اینکه از نقطه نظر آئین و آرت عصر کوشانی ها را تعریف میکند در موضوع حیات ادبی عصر مذکور چنین می نویسد : «عصر کوشانی از نقطه نظر ادبیات دورهٔ آزمایش و کوششهای ناقص و ابتدائی نیست بلکه عصر انبساط و تعالی آثار سانسکریت و پراکریت میباشد» .\n\nدر عصر کوشانی های بزرگ سانسکریت و پراکریت ها و لهجه «سیتی» مخصوص خود کوشانی در آریانا معمول و مروج بود. ادبیات و دساتیر آئین بودائی که تقریباً هزار سال در افغانستان رواج داشت بیشتر در سانسکریت و بعضی پراکریت ها نوشته شده است . روحانیون بودائی که تعدادشان به هزار ها و ده ها هزار میرسید اکثر وقت خود را در معابد مملکت به تصنیف و تالیف و ترجمه و نقل آثار میگذرانیدند . این آثار قراریکه از بامیان و گلکت کشف شده عموماً روی بکنو ع پوست نازک درخت که به کاغذ های زرد رنگ شباهت دارد بیشتر به رنگ سیاه و گاهی هم با سرخی نوشته میشد. پوست حیوانات و پارچه ها را هم برای تحریر استعمال میکردند .\n\nآثاریکه در سال ١٩٣٠ از کتابخانه معبد (G) از مجاورت بت ٣٥ متری بامیان کشف شد در موزهٔ کابل (اطاق بامیان) موجود و قسمتی آنرا موسیوسیلون لوی مطالعه نموده است (١). طوریکه در مبحث رسم الخط ذکر نمودیم از نقطه نظر شیوهٔ تحریر آثار مکشوفه به رسم الخط های (کوشانا) و (گوپتا) و انواع رسم الخط معمول در آسیای مرکزی نوشته شده که عموماً از قرن ٣ تا قرن ٨ مسیحی را در بر میگیرد.\n\nعده زیاد قطعات نوشته های بامیان مربوط به فصول رساله های «اپی دهر مه » است که پیروان «راه بزرگ نجات» بودائی آنرا میخواندند و پارچه هائی از همین رساله از گلکت هم کشف شده است در میان نوشته های بامیان پارچه های اصل متن کتاب «وینایا Vinaya» یکی از آثار مذهبی پیروان «راه كوچك نجات» هم دیده\n\n(١) به شماره (ژانویه - مارس) سال ١٩٣٢ مجلهٔ ژورنال از ياتيك مراجعه شود.","chars":1602,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00884.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/884","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/884","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}