{"book":"adl0967","page":713,"text":"(١٥٤)\n\n«مها را جا راجا راجا سا مها تا سا ایاسا» یعنی (شهنشاه کبیر ازس)\n(۲) سکه مدور مسی: در روی سکه پادشاه بالای توشك چهار زانو نشسته\nو روی خود را بطرف چپ گردانیده و شمشیر یا گرز را روی زانو گرفته، بازوی\nراستش بیرون برآمده. مضمون نوشته یونانی مانند سکه اول میباشد.\nدر پشت سکه هرمس Hermes در حال رفتار بطرف چپ میباشد و عصائی که از\nپیچ خوردن دو مار تشکیل شده در دست دارد. مضمون نوشته پراکریت به رسم الخط\nخروشتی قرار نمره اول میباشد.\nاز یلیزس (حوالی ٤٠ - ٤٥ ق م): ازیلیزس با شرحیکه در بالا ذکر رفت پیش\nازینکه بر تخت سلطنت جلوس کند با «ازس» در امر مملکت داری شريك\nبود. مورگان او را با علامة سوالیه پسر ازس اول گفته و در جلوس او بجای\nازس اول تردیدی ندارد و عصر سلطنت او را حوالی بین ٤٠ و ٤٥ ق م قرار میدهد. (١)\n«رپسن» می‌نویسد: (۲) از روی شهادت مسکوکات معلوم میشود که\n«ازیلیزس» بعد ازینکه بحیث شاهنشاه مستقلی هم شناخته شده با یکنفر ازس\nنام در اداره امورات کشور شرکت داشته. باین ترتیب پیش از اعلان سلطنت\nو بعد ازان با ازس نامان در امر مملکت داری شريك بوده تنها به این فرق که قبل\nاز اعلان شاهنشاهی در پشت مسکوکات و بعد از تاریخ اعلان شاهنشاهی در روی\nآنها اسم برده شده و احتمال دارد که ازس اولی پدر و دومی پسرش باشد و چون\nمسکوکات بنام ازس از روی عده و انواع خیلی زیاد است حتما ازس دیگری\nکه او را ازس دوم باید خواند هم ازین خاندان بمیان آمده چنانچه این\nمطالب تحت عنوان ازس هم شرح یافت. پس قراریکه مسکوکات شهادت\nمیدهد عصر ازیلیزس میان دوره زمامداری دو پادشاهی واقع بود که هر دو «ازس»\nنام داشت و احتمال دارد یکی پدر و دیگری پسر او بوده اتا يك ازس خودش در پشت\n(۱) صفحه ۲۷۷ رساله مسکوکات شرقی (۲) مگیر یج هستری اف اندیا جلد اول ملاحظه شود","chars":1525,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00713.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/713","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/713","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}