{"book":"adl0967","page":712,"text":"(۱٥۳)\n\nاز:« بازیلیوس بازیلون ملااوس ازوس » است و معنی آن ( شهنشاه کبیر ازس ) میباشد.\nمرادف این عنوان و مضمون در پشت سکه هایش در پرا کریت و رسم الخط خروشتی\nچنین نوشته میباشد: « مهاراجا ساراجاراجا محامها تا ما ایا ما » که معنی آن بشرح\nفوق است. پیشتر گفتیم که نام ازس در مسکو کات یکی با « اسپالیریزس » دو دوهان\nپهلوا بضرب رسیده و دیگر با « از یلیزس » که شاید پسر و جانشینش و یا اقلاً\nجانشینش بوده. این مثله جز اینکه همین قدر تذکار شود هنوز به اثبات نرسیده\nکه دو ازس یکی در حوزه ارغنداب نایب السلطنه اسپالیریزس بوده و دیگری\nجانشین موئس در پنجاب غربی و گندها را. چیزیکه اینجا بحیث نتیجه استنباط\nمیتوانیم این است که « ازس » همین ازس اسکائی جانشین موئس یا از یلیزس\nکه بعدها به مقام شاهی میرسد در امر مملکت داری شریک بوده و این موضوع را\nبعضی مسکو کاتی نشان میدهد که بصورت مشترک از طرف هردوی آنها\nبضرب رسیده و هر دو در آن عنوان شهنشاه کبیر اتخاذ کرده اند اما با اینهم\nبلندی مقام و اهمیت ازس بر شريك شاهانه اش معلوم میشود زیرا روی سکه را\nبا نوشته یونانی خودش اشغال کرده و در پشت سکه نام ازیلیزس به پرا کریت\nورسم الخط خروشتی بضرب رسیده. طبیعی این نتیجه به ازس اول راجع است\nزیرا در مورد ازس دوم مسئله معکوس است یعنی روی سکه و رسم الخط یونانی\nرا « ازیلیزس » اشغال کرده و نام ازس که (ازس دوم) گفته شود در پشت\nسکه تذکر رفته است شرح بعضی نمونه های مسکو کات ازس قرار ذیل است:\n(۱) سکۀ مدور نقره ئی : در روی سکه پادشاه تاج بر سروسوار اسپ به نیم رخ\nراست معلوم میشود و نیزه ئی در دست دارد مضمون یونانی آن قرار آتی است\n« بازیلوس بازیلون ملا اوس ازوس » ( شهنشاه کبیر ازس )\nدر پشت سکه زوس رخ بطرف چپ ایستاده و عصای درازی در دست گرفته و بازوی\nراستش بیرون برآمده. مضمون پرا کریت آن به رسم الخط خروشتی قرار آتی است:","chars":1588,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00712.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/712","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/712","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}