{"book":"adl0967","page":674,"text":"(۱۱۷)\n\nآنها به اسم «پکتیکا» یا «پکتیا» یاد کرده که تا حدود سند انبساط داشت. ملتفت\nباید بود که این نام‌ها چه در تلفظ عصر ویدی و چه در نگارشات هرودوت با\n(ك) نوشته و تلفظ نمیشد. بلکه مابین (ش) و (خ) به حرفی ادا میشد که (ش)\nپشتو بخوبی آثر انرا بنمایندگی میتواند بناءً علیه چه شعرای ویدی و چه هرودوت\nصورت صحیح این اسم را شنیده و در گفتار و نگارش خود قید کرده‌اند. به این اساس\nاین اسم «پشت» بود که در رسم‌الخط فارسی یک شکل آن «پخت» و «پختی»\nمیشود و «پکتیا» ، «پختیا» هم زیر همین قاعده می‌آیند رحالا خوب‌تر فهمیده\nمیشود که «پخت» و «پختی» و «پختیا» در کلمات «پخد» و «پخدی» و «پارت»\nو «پارتی» و «پارتیا» تاثیر بخشیده و با عبارت دیگر تمام این اسماء و کلمات\nاز يك خانواده و از ریشهٔ «پشت» مشتق شده‌اند.\nبهر حال يك شاخه قوم «پشت» همین بود که از بخدی بجنوب هندوکش آمد\nو علاقهٔ پیرامون کوه «سپین‌غر» بنام آنها «پختیا» مشهور شد. شاخهٔ دیگر آن\nمدت مدیدی در صفحات شمال هندوکش مانده دوره‌های ویدی و اوستایی را در آنجا\nسپری کردند و حتی بعض خانواده‌های آنها تا زمان استقلال دولت یونان و باختری\n(۲۵۰ ق م) در بلخ می‌زیست. قسمت عمدهٔ ایشان در اواخر دورهٔ اوستائی به\nشرق حوزهٔ هری‌رود پراگنده شدند. پس «پارت‌ها» شاخهٔ از همان قوم آریائی\nباختری «پشت» یا «پخت» است که در عصر نسبتاً تازه تری از بخدی بطرف غرب\nحرکت کرده و در علاقهٔ بین سواحل خزر و هری‌رود جای گرفتند و مسکن خود را\nبه نام خود «پارتیا» موسوم ساختند چنانچه اسم مسکن شاخهٔ جنوبی و غربی\n«پختیا» و «پارتیا» نه تنها هم وزن و هم آهنگ است بلکه يك کلمه است و از يك\nکلمه بيك شکل وصورت معین ساخته شده. معنی کلمهٔ «پارت» را بعضی‌ها\n«تبعید شده» گویند، این هم نشان میدهد که اهالی پارتیا اصلاً باشندگان\nاین علاقه نبودند و از بیرون که عبارت از صفحات باختر باشد بدانجا انتشار یافته‌اند","chars":1606,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00674.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/674","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/674","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}