{"book":"adl0967","page":665,"text":"(۱۰۸)\nآریانا تجارت کشور را با همسایگان حتی ممالك دور دست چین'رم شرقی\n'بیزانس' توسعهٔ مزید داد و ازان در فصل معینه اش صحبت خواهیم نمو د.\nزبان ورسم الخط :درجلد اول(صفحه ۱٦۰)اززبان ویدی و(صفحهٔ ۳۳۱)\nاززبان (زند)شاخه های السنهٔ باختری خانوادهٔ هندواروپائی که در دوره های\nمعین در خاك های آریانا حرف زده میشد صحبت نمودیم . شاخه های این دو\nزبان قدیم در کوه پایه های مملکت معمول و از احتمال بیرون نیست که تا\nزمان دوره که مصروف مطالعهٔ آن هستیم شاخه های تازه ئی هم ازان ها\nبمیان آمده با شد.چیزیكه در ین زمینه به دورهٔ سلطنت شاهان مستقل\nیونان و باختری بیشتر ارتباط دارد شیوع زبان و رسم الخط یونانی و اختلاط\nآن با لهجه های محلی است .\nوقتیکه 'استرابون' میگوید که اهالی باختر لهجه های مختلفی حرف میزدند\nکه نوعیت آن'یکی بود' اشاره به شاخه های مختلف السنهٔ باختری میکند که\nتا امروز هم انواع آن در نقاط مختلف دیده میشود قراریکه از روی مسكوكات\nیعنی از روی اسناد رسمی این زمان معلوم میشود شاهان یونان و باختری\n'زبان' یونانی وزبان محلی هردورا احترام میکردند. و اكثر احتمالات\nبه این دلالت میکند که زبان دربار اقلا در اوائل یونانی بو ده ولی متعاقباً\nبعد از ' ایوتیدم ' موسس دومین خانوادهٔ سلطنتی یونان وباختری که وحدت\nخاك های آریانا در عصر او صورت گرفته است زبان های محلی هم در دربار حرف\nزده میشد.زبان یونانی ا گرتا اندازه ئی در باختر خوب فهمیده میشد' در جنوب\nهندوکش تازگی داشت ومردم آنرا نمی فهمیدند به این مناسبت زبان های\nمحلی یا اقلاً یکی آنها وارد دربار ورسمیات شده بود.مسئلهٔ توحید خاك آریا نا\nطبعاً چنین متقاضی بود واین مسئله واضح از روی مسكوكات معلوم میشود\nزیرا به مجردیکه دولت یونان و باختری به جنوب هندوکش نفوذ یافت زبان","chars":1508,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00665.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/665","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/665","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}