{"book":"adl0967","page":650,"text":"(٩٥)\nجلد اول این سلسله شرح دادیم « اناهیتا » به صفت « مادر » و به مفهوم اصطلاحی\nمنشاء موجودات و فراوانی و حاصل خیزی و قوهٔ نامیهٔ زمین از دوره های\nقبل التاریخ در میان ملل آسیای میانه و قریب معروف و بنام های مختلف\nیاد میشد. در اوستا « اپام نپات » Apam-napat یعنی « پسر آب » و بیشتر بنام\nصحیح تر « اناهیتا » یاد شده و بهمین اسم قرن ها بعد از عصر اوستائی در باختر\nمشهور بود. در بابل او را « ایشتار Ishtar » در عیلام « ناینیا Nania » در اسیای صغیر\n« ارتمید Artemide » و در هند « دهیشانی Dhisani در آشوری « میلی تا Mylitta »\nدر یونان « ونوس ایورانیا Venus Urania » و فارسی ها « تاناتا Tanata » میگفتند (۱)\n« اناهیتا » در باختر نام محلی دیگری هم داشت موسوم به « دیتیا Daitia » که نام\nمجرای علیای رودخانهٔ « آمو » بود و قرار تعریف اوستا « اناهیتا » را هم بعضی\nمدققین نام رود خانهٔ آمو میدانند .\n« اناهیتا » از دورهٔ اوستائی به بعد در باختر در حوالی سواحل رودخانهٔ آمو\nمعبد با شکوهی داشته و دران مجسمهٔ او بشکل دختر جوان مجلل، آراسته\nبه انواع زیور و جواهرات وجود داشت و چنین مینماید که اوستا تعریف او را\nاز روی همین مجسمه نموده باشد ( تعریف اوستا در صفحهٔ ۳۱۲ جلد اول\nملاحظه شود ) چنانچه « تره ور Trever » مدقق معاصر روسی درین باره میگوید:\n« از زمانه های خیلی قدیم در بکترا معبد و مجسمهٔ اناهیتا که اوستا د تعریف نموده\nوجود داشت » (۲) . مشار الیه تحقیقات مزیدی درین باره دارد و از روی\nنگارشات او معلوم میشود که در سغدیان مخصوصاً در خرابه های شهر « افراسیاب »\nعدهٔ زیاد مجسمه های كوچك این ربة النوع از گل زرد پیدا شده و بشكل زنی\n(۱) صفحه ۹ بکتریا تالیف اچ، جی راولنسن .\n(۲) خلص ایطالوی کتاب صنعت یونان و باختری تالیف «تره ور» اصل کتاب روسی و تازه\nدر (١٩٤٠) در مسکو طبع شده و جناب وزیر مختار ایطالیا مقیم کابل موسیو (کورونی) خلاصه ئی\nاز ان بزبان ایطالوی ترجمه نموده و در دسترس من گذاشتند .","chars":1679,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00650.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/650","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/650","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}