{"book":"adl0967","page":649,"text":"( ٩٤ )\n\nبضرب رسانیده اند و این مطلبی است که در فصل کوشانی های بزرگ مجدداً\nو به تفصیل مطالعه خواهیم نمود و اینجا مطلب از تذکار آن این است که کیش\nاوستائی و ارباب انواع آن نه تنها بعد از دو قرن اول ق م حتی در سه قرن\nبعد آن هم روی مسکوکات پادشاهان آریانا استعمال میشد. بناءً علیه درین\nشبهه ئی نیست که آئین اوستائی در عصر سلطنت شاهان مستقل یونان و باختری\nهنوز در آریانا بکلی از بین نرفته بود ولی درست در همین عصر بعضی جاها را\nخالی کرده و در بعضی جاهای دیگر حرارت آن نسبتاً سرد شده بود. مثلاً\nدر علاقه‌های شرقی مملکت تا کابل و کاپیسا در نیمۀ اول قرن سوم ق م دیانت\nبودائی قائم مقام آن شد. این کیش جدید بزرگترین حریف آئین اوستائی\nبود و متعاقب تکانی که فتوحات اسکندر تولید کرده بود تزلزل شدیدی\nوارد کرد. جای آنرا در علاقه‌های شرقی جنوب هندوکش گرفت و موقعیت\nآنرا در باختر تحت تهدید آورد، و بالاخره در اوائل قرن دوم ق م در آنجا هم\nصاحب پیروانی گردید. به این طریق گفته میتوانیم که ازین وقت به بعد\nدیانت اوستائی کم کم بطرف غرب و جنوب غرب آریانا جانب وادی هری‌رود\nو فراه رود و هیرمند تغییر محل داد و در حوزۀ شاداب رودخانۀ اخیر الذکر\nو سیستان تا زمان ظهور مبلغین دین مقدس اسلام دوام نمود.\n\nعلاوه برین بعض ارباب انواع قدیم باختری و آریانی که قدامت بعضی\nبدورۀ اوستائی، از برخی به عصر ویدی و از بعضی هم به مراحل زندگانی\nقبل التاریخ وصل میشود با ایجابات زمان و عصر، صاحب پیروان و معابدی\nدر باختر شده بود و معروف ترین همه « اناهیتا » Anahita است.\n\n«اناهیتا» یا «ناهید» ربة النوع آب و حاصلخیزی از اعصار «کلکولیتیک»\nدورۀ قبل التاریخ گرفته در عصر ویدی و اوستائی تاریخ مملکت ما معروف بود\nچنانچه این قسمت های تاریخ او را در صفحات ( ٣٠٨ و مابعد ) فصل سوم","chars":1528,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00649.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/649","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/649","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}