{"book":"adl0967","page":61,"text":"(٤٠)\nمعلوماتی که سرو دريگ ويد واوستا درين زمينه ميدهد تا اندازه کافی سمت حرکات ونقاط مها جرت آریا به دو طرفه هند و کش واضح میشود. از سرود «و یدی» چنين استنباط ميشود که قبایل ویدی از دره های هند و کش در کاپيسا یعنی حوزه کوهدامن پایان شده واز ينجا تقريباً راههای طبيعی مجرای رود خانه هایش گرفته بطرف مناطق شرقی و جنوبی و جنوب غربی منتشر شده اند دسته رود خانه «کو بها » یعنی کابل ومعاونین انرا پيش گرفته و از راه های نجرو وتگاو وسروبی و لغمان به حوزه رود کنر رسيده واز انجا به حوزه سواتو يعنی رود خانه سوات منتشر شده اند.\nدسته دیگر از حوزه کاپيسا و کوبها بيشتر بطرف جنوب رفته به دامنه های سپین غر پرا گنده شده اند واز انجا به دره های زیبای «کر ومو» یعنی کرم و«کوماتی » یعنی گومل وديگر نقاطی که از اب های رودخانه های سفيد کوه و کوه سلیمان اب میخورد منتشر گردیدند .\nهمین قسم دسته ديگر به حوزه شاداب سراسواتی یعنی از غند اب رفته در اراضی گرد و نواح آن مسکن گرفتند مانند قبيله معروف «بهار اته» وعشایر مربوطه آن .\nآریا هائی که در بدخشان عليا ودره های نورستان اقامت دارند بنام تیپ « هومو الپينوس» يا تيپ کهستانی یاد ميشوند و در مورد آنها اصطلاح ارياهای کهستانی خوب تر تطبيق ميشود. از روی اوستا اینطور معلوم میشود که اریا ها بعد از حرکت از «اير يانا ويجه » به سغدیان و مرو منتشر شده و بعد به سوا حل چپ اکسوس به بخدی متوطن گردیدند و از اینجاب موجی بطرف صفحات غربی در نیسایا (ميمانه واندخوی) وحوزه سفلی مرغاب و هری وا ( وادی هری رود ) منتشر شده و موجی هم دره های هندوکش را عبور کرده در «ويکره تا»یعنی دره کابل و « کتره» یعنی حوالی غزنی پرا گنده شده اند.سپس با از حوزه هری رود شاخه بطرف وادی","chars":1478,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00061.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/61","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/61","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}