{"book":"adl0967","page":559,"text":"( ١٦ )\n\nو بطلیموس شرح داده اند اگر چه ایشان مخصوصاً جغرافیه نگار اول الذکر به نظریات «اراتوستنس» استناد میکند و او در نیمهٔ اول قرن سوم ق م پیش از ظهور سلطنت یونان و باختری می زیست و تشکیلات ولایات آریانا یادگاری از نظام سلطنت پادشاهان بزرگ عصر اوستائی ما است باز هم در عصر ایوتیدم بار دیگر آنرا مجسم می بینیم همان طوریکه در عصر اوستائی باختر مرکز پادشاهان بزرگ ما بود . شاهان یونان و باختری ما هم از عنعنه و مقام معنوی این شهر کهن استفاده کرده آنرا مرکز سلطنت ساختند و وقتیکه « استرابو » آنرا « مروارید و افتخار آریانا » میخواند به مرکزیت و اهمیت آن در میان ولایات آریانا اشاره میکند ایوتیدم با اقداماتی که در راه وحدت خاک آریانا نمود یکبار دیگر چوکات سیاسی دولت آریانا را تجدید کرد و این کار بزرگ او در خاطره و نگارشات جمعی از مورخین وجغرافیه نگاران آینده تاثیر عمیق بخشید .\nتاسیس امارت های داخلی : ایوتیدم تنها مرد شمشیر نبود . تدبیر و اداره هم داشت . تنها به فتح يك منطقه اکتفا نمیکرد به دارهٔ آن بیشتر توجه می نمود و این جنبه شخصیت او را در تاریخ کشور مهمتر جلوه میدهد چون اقداماتی اش در راه وحدت خاک آریانا به پایان رسید بفکر قدم دوم شد که عبارت از اداره آن باشد . آریانا در چوکات اصلی و تاریخی خود کشور بزرگی بود و ایوتیدم متصرفاتی هم در آن علاوه نموده و بفکر علاوه کردن دیگری هم بود بناءً علیه به این فکر افتاد كه يك يا چندین ولایت کشور را نظر به مقتضیات جغرافیایی و سهولت امور اداری توسط يك يك امير يا به اصطلاح وقت بدست يك يك « شتراپ » اداره کند . این رویه را پادشاهان یونان و باختری حفظ کردند و امراء عموماً پسران پادشاهان باختری یا بستگان نزديك آنها بودند این امراء نظر به اهمیت و وسعت حیطهٔ حکومت خود گاهی بنام پادشاه مرکزی و خود و گاهی هم تنها به","chars":1560,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00559.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/559","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/559","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}