{"book":"adl0967","page":556,"text":"(۱۳)\n\nپامیر امروزه را که داخل چوکات آریانا بود جزء قلمرو سلطنت خود ساخته و در\nماورای پامیر در ترکستان چین نقاطی مانند کاشغر و یار کند و ختن را فتح کرد که جزء\nمتصرفات دولت یونان و باختری بشمار میرفت در نوشته‌های (خروشتی) که در ختن\nو سائر نقاط ترکستان چین کشف شده کلمات یونانی دیده شد و علت انتشار آنها را\n(تارن) انگلس به فتوحات یوتیدم پادشاه باختر نسبت میدهد (۱) در اثر فتوحات\nایو تیدم در ترکستان چین راه مراوداتی که از زمانه های قدیم بین باختر\nو تخارستان و اراضی ماورای پامیر باز بود گشوده تر شد: از چیز هائی که بصورت\nمحسوس دفعتاً در باختر درین وقت ظهور کرد نیکل بود که چینائی ها آنرا از\nزمانه های بسیار قدیم میشناختند و آنرا «مس سفید» میگفتند ایوتیدم این فلز\nجدید را از ختن و دیگر نقاط متصرفی به باختر آورد و از آن سکه ضرب زد.\nو بار اول سکه نیکلی از ضراب خانه باختر ظهور کرد بعد از ایوتیدم\nپسرش «دمتریوس» و بعضی های دیگر از اولاده آنهم به ضرب سکه نیکل پرداخته اند\nقرار تجزیه شیمیائی ثابت شده است که نیکل ختن و باختر یکی بود. و تازهائیکه\nختن جزء متصرفات دولت یونان و باختری بود «مس سفید» از آنجا بمقدار زیاد\nآورده میشد و در بلخ و دیگر ضراب خانه های دولتی به ضرب سکه میرسید.\nایوتیدم و غرب : پیشتر دیده شد که حین حمله انتیوکوس سوم شامی به\nآریانا ، ایوتیدم شاه باختر قشون کشیده و تا سواحل رود آریوس (هری رود)\nبرای مقابله قشون سلوکی شامی پیشرفت . بناءً علیه حوزه رود هری رود\nاز اوائل سلطنت جزء قلمرو او بود بعد ازینکه حدود آریانا را در مناطق شرقی\n\n(۱) صفحه ۸۳ کتاب یونانی ها در باختروهند. ملتفت باید بود که رسم الخط خروشتی\nدر عصر شاهان یونان و باختری و دورۀ کوشانی در افغانستان رواج داشت و رسم الخط محلی کشور\nما شمرده میشد و بیشتر مرکز ثقل آن جنوب هندوکش بود. درین وقت طبیعی کلمات یونانی\nدر پراکریت محلی و بالواسطه در رسم الخط کشور ما داخل شده بود همین قسم کلمات زیاد زبان ما\nداخل یونانی و رسم الخط آن گردیده بود.","chars":1709,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00556.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/556","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/556","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}