{"book":"adl0967","page":53,"text":"(٣٢)\n\nتشابه زبان :\n\nدرین شبه ئی نیست که آریائیها عموماً از هند گرفته تا منتهی الیه غربی اروپا\nمنتشر شده اند و زبان های آنها بهم شباهت دارد معذالك در ميان تمام السنه\nاقوام هند و آرو پائی زبان سانسكریت وزند کمتر از يكديگر فرق کرده\nوبيشتر بهم شباهت دارند و محض از لحاظ تشابه زیاد آنها گفته میتوانیم که مرکز\nحیات و مهاجرت آریائی نقطه بوده که این دو زبان در آنجا حرف زده میشد\nاینجا فوراً سوالی در میان می آید که این نقطه کجاست؟ جواب سوال خیلی آسان\nو بدون اقامه دلایل گفته میتوانیم که عبارت از حوزه اکسوس «باختر» میباشد\nویدشنا سان عموماً به این معترف اند که قسمت قدیم سرود ویدی در غرب «سندهو»\nدر« کاپيسا » و دیگر نقاط آریانا به میان آمده و قرار اشاره این سرود ها،\nسرودهای قدیم تری هم بوده که پیش از عصر مهاجرت در کانون حیات آریائی\nسروده شده است. غیر از باختر هیچ نقطه ئی بین هندو فارس صلاحیت چنین\nمقامی را ندارد زیرا با مطالعه دقیقی که در متن سرود ويد و اوستا از نقطه نظر\nزبان و ادب و جغرافیه و توپو گرافی محلی وغيره بعمل آمده ثابت شده است\nکه باختر مرکز زبان سانسكریت وزند «۱» است و بعد از انتشار آریائی ها ازین\nنقطه به دو طرفه هندو کش تمام آریانا حیثيت كانون بزرگ این دو زبان را\nپيدا كرده است. تشابه بين زبان سانسكریت وزند از يك ودوصدهزار كلمه\nگذشته، با جزئی تغیری در صوت كلمات که آنهم قانون معینی دارد فقره های\nکامل يك زبان ، زبان دیگر میشود و این امر ، طبیعی حکم میکند که دو لهجه\n(۱) «زبان زند همان زبان اوستا است و ازین جهت بعضی ها انرا « اوستائی» ، برخی\n«باختری» گویند. دار مستتر مرکز انبساط این زبان را در جنوب هندوکش در حوزه\nاراكوزی «ارغنداب » قرار میدهد و نظریه او راجع به پښتو این است که یا از «زند»\nیا از زبانی که نزديك به «زند» است منشعب شده.","chars":1547,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00053.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/53","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/53","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}