{"book":"adl0967","page":50,"text":"(۲۹)\n\n«ایریا» در مورد خود استعمال کرده اند و در قدیم ترین دوره های ادبی ما معمول\nو مروج بود گذشته از دو ماخذ «وید» و «اوستا» مور خون كلاسيك يونانی در مملکت\nما از قومی بنام «اری وا Arioi » وازخاك هائی بنام آریا Aria ( حوزۀ\nهری رود ) و آریانا Ariana ( افغانستان قدیم ) یاد کرده اند و اینها هر كدام\nمدارك دقیق وصحیح تاریخی است که راجع به انتساب آریاها در ین سر زمین\nدر دست است و دیگران فاقد آنند و نشان میدهد که همان كلمه که به تعبیر\nاروپائیها به معنی جامع به اقوا می نسبت میشد که در زبان شباهت به هم\nدارند وبصورت اصطلاحی وفرضی در مورد انها تطبیق میشود در مورد اهالی وخاك\nکشور ما با سوابق وشواهد تاریخی استعمال میشد و هیچ کس ازین امر انکا ر\nنمیتواند . ( ۱ )\n\nخوشبختانه خود اروپائی ها هم معنی کلمهٔ (آریا) را بصورت وضعی و جامعی\nکه ذکر شد گذاشته و برای اقوا می که من حیث شباهت زبان به این کلمه\nیاد میگردیدند اسم تر کیبی «هند و ارو پائی» یا «هند و ژر من» را بمیان\nاوردند و به این صورت آریا مجدداً به معنی قدیم و تاریخی خود برگشت .\n\nپیشتر گفتیم که موضوع «آریا» و «آریائی» اصلاً واساساً در اثر تفصيل قرابت\nهائی بمیان آمد که در زبانهای دسته ئی از ملل بمشاهده رسیده و این مسئله\nدر جمله بزرگترین کشفیات عصر ما است که با خود يك سلسله مسائل خیلی\nمهم و دلچسپ دیگر را روی کار آورده است .\n\nدر مناصفه دوم قرن ۱۸ یکنفر مبلغ فرانسوی انکتیل دوپرون،\nAnquetil-Duperon در سال ۱۷٦۱ به هند آمده اوستا را نزد پارسی های هند\nمطالعه کرد و در ۱۷۷۱ اولین ترجمه آنرا به محیط اور پا عرضه داشت .\n(۱) صفحه ۹ کتاب اریاها تالیف ژورژ پواسن ، Les Aryens, Par Gorges Poisson","chars":1434,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00050.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/50","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/50","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}