{"book":"adl0967","page":45,"text":"(٢٤)\n\nوعامل ارتباط پهلو های مختلف آن شمار میر فت وبا مثال كو چكی درین زمینه بیشتر روشنی می اندازیم.\nلاجوردورول آن در مراودات آریانا: در مراوداتی كه آریانا در زمانه های\nقبل التاریخ واعصار قدیم تاریخی با كشورهای كهن جهان داشته یك چیزبصورت محقق روشنی می اندازدو هیچ كس ازوجود آن منكر شده نمیتواندو آن لاجورد است. قرار شهادت مورخین قدیمه معدن لاجورد در زمانه های باستان به استثنای شمال شرق آریانا یعنی بدخشان در هیچ یك نقطه دیگر زمین پیدا نمیشدو محصول طبیعی بود منحصر به كشورما. این معدن قیمت بهادر درۀ یمكان بدخشان در نزدیكی راه \"كران\" وحوالی قریۀ \"فر گامو\" وجود دار دوهنوز هم استخراج و صادر میشود.\nمدققین در مطالعات خویش چه در زمانه های قبل التاریخ وچه دراعصار قدیم تاریخی هرجا كه اثری ازین سنگ قیمت بها یافته اند نتیجه چنین گرفته اند كه مراودات تجارتی ورفت وآمد میان همان نقطه و گوشۀ شمال شرقی كشور مابر قرار بود اینك در سطور ذیل اول نقاط و طبقاتی را كه لاجورد از آن پیدا شده باذكر تاریخ آن خاطر نشان نموده وبعد دراطراف آن تبصره میكنم:\n(١) تپۀ سيالك نزديك كاشان. ازین جا اشیای كوچك لاجورد ی از طبقۀ سوم به بعد پیدا شده و تاریخ آن به مناصفۀ اول هزار چهارم ق م نسبت میشود.\n(٢) سر زمین سومر. اینجا ازمقبره های شاهان سلالۀ \"ایورUr\" (حوالی اخیر هزار چهارم ق م) یكعدۀ زیاداشیای طلائی ونقره ئی بدست آمده كه در آن قطعات و نگینه های لاجورد نصب است، هكذا از آبده ئی موسوم به \"علم\" ارغنون هائی بدست آمده مزین كه در آن صحنه های میتولوژی وداستانی را باصدف وعقیق سرخ و لاجورد زینت كرده اند.\n(٣) دربین النهرین دراوائل دورۀ ظهور رسم الخط (حوالی ٣٠٠٠ ـ ٣٥٠٠ ق م) از طبقه ئی كه آنرا \"جمدت نصر\" گویند اشیای لاجوردی كشف شده است.","chars":1507,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00045.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/45","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/45","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}