{"book":"adl0967","page":357,"text":"(۳۳۶)\nبوده (۱) «شومری» یا «سومری» نژاد مخصوص کلده که رسم الخط،\nارباب انواع مهیب، جادو، ستاره شناسی ومذهب «ایشتار Ishtar» را به کلده\nارمغان دادند «اکاد» یا اکادی ها که اصلاً سامی بودند و از عربستان به\nبین النهرین آمده بودند و شماش Shamash (آفتاب) وماردوك Mardouk را\nمی پرستیدند. عیلامیها باشندگان سوزیان که ایشان هم قومی مرکب بودند\nواگرچه با «سومری ها» و «اکادها» يك مدنیت مشترك داشتند صاحب مجمع\nارباب انواع وزبان مخصوصی بودند که نه سامی بود ونه سومری.\nموضوع اصلیت سومری ها یکی از مسایل خیلی پرپیچ تاریخی است ومعلوم\nنمیشود که آیا بومیان خود کلده هستند یا قوم متهاجم وفاتح. بعضی ها که\n«رونه گروسه» هم دران جمله میباشد به اساس يك نظریه قدیم اصل ایشان را\nاز حوزه اکسوس و ترکستان میدانند (۲) وچون به کلده رسیدند قوم دیگری\nموسوم به اکادها را در آنجا مستقر یافتند که صاف سامی وازعربستان آمده بودند\nاین دو قوم زمین کلده را تقسیم کرده در اوائل عصر تاریخی قسمت جنوب\nقریب سواحل فارس در دست سومری ها وحصۀ شمال یعنی بابیلون عصر تاریخی\nسهم اکاد ها بود. کلدانی ها (۳) در ستاره شناسی وفلکیات معلومات زیاد\nداشتند وحتی آئین آنها عبارت از احترام اجرام سماوی و تاثیرات و نفوذ\nآنها بوده وهرشهر از خود رئیسی داشت که در عین زمان اسقف بزرگ، رب النوع\nمحلی یعنی ستارۀ آن شهر بود. کلدانی ها در امور زراعت توجه زیاد داشتند\nو در ساختن اسباب لازمه زندگانی و وسایل راحت کوشش زیاد میکردند و از راه\nرودخانه فرات وخطوط دشتی مال التجاره خودرا به کوهای ارمنستان وشام\nمی بردند ورسم الخط معروف میخی را که با قلم فلزی روی پارچه های گل\n\n(۱) صفحۀ ٦ تاریخ آسیا جلد اول «رونه گروسه».\n(۲) صفحه ٦ و٧ تاریخ آسیا جلداول تالیف رونه گروسه، پاریس ١٩٢١.\n(۳) قرار بعضی نظریه های جدید کلدانی ها را هم بعضی ها آریائی شمار میکنند.","chars":1575,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00357.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/357","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/357","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}