{"book":"adl0967","page":354,"text":"(۳۳۳)\n\nودار مستتر به این عقیده اند که پشتو یا از زبان زند یا از زبان دیگر مشتق شده\nکه موازی بازند از زبان آریائی باختری منشعب شده است. در صورتیکه پشتو\nاز زند منشعب نشده باشد یا خودش مانند زبان ویدی وزند رأساً از زبان\nآریائی باختری جدا شده و یا اصلاً موازی بازند زبان دیگری از اصل آریائی\nباختری مجزا گردیده که صورت قدیم ادب آن در دست نیست و پشتو نمایندهٔ\nآنست و از همین جهت بعضی ها مانند داکتر «ترومپ» پشتو را زبان مستقلی\nبین زبان های دستهٔ هندی و دستهٔ ایرانی میخوانند . (۱) و چون دسته های\nمذکور از زبان سرودهای ویدی و زبان گات های اوستا یعنی زبان «وید»\nو «زند» بمیان آمده اند بعقیدهٔ داکتر ترومپ زبان پشتو مقام مستقلی میان\nاین دو زبان داشته و درین صورت میتوان گفت که پهلوی وید و زند، زبان پشتو،\nیا اقلاً زبان دیگری که امروز بنام پشتو زبان ملی ما را تشکیل داد ه است\nمستقلاً از زبان آریائی باختری جدا شده بود. از زبان ویدی ما السنهٔ هندی\nمنشعب شد ، از لسان زندما السنهٔ غلجی، منجی، شغنی وفارسی قدیم و شعبات آن\nبمیان آمد و پشتو در خود کشور باقی ماند .\n\nيك مسئلهٔ دیگر که تذکار آن درین مبحث بی مورد نیست این است که زبان های\nگوشهٔ شمال شرقی آریانا یعنی علاقهٔ تخارستان که عبارت از زبان های غلچه\nمنجی باهنجانی، واخی ، اشکاشمی، شغنی و غیره باشد به زبان اوستائی خیلی ها\nشباهت دارد. علاوه بر شباهت زبان های دره های پامیر و اکسوس علیا و بدخشان\nبه زبان زند روی هم رفته بقایای تهذیب اوستائی در میان باشندگان این گوشهٔ\nافغانستان نظر اکثر سیاحین و مدققین بزرگ را بخود جلب کرده است (۲)\n\n(۱) اشتباه نشود که دستهٔ السنه ایرانی از همان زبان زند بمیان آمده است .\n(۲) صفحهٔ ۲۱۸ - ۱۱۷ کتاب مسافرت Journeyتالیف وود صفحه ١٤١ کتاب\nپامیر تالیف گوردن .","chars":1527,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00354.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/354","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/354","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}