{"book":"adl0967","page":324,"text":"( ۳۰۳ )\n\nدر دیانت اوستائی مجموعی از عناصر نورانی و ظلمانی بمیان آید و صاحب شخصیت\nو نام و نشان شود. عناصر نورانی با رولی که بازی میکردند مقام بلندی در دیانت\nاوستائی پیدا کردند و مجموعه آنها را بعضی ها ارباب انواع اوستائی خوانده اند\nولی ملتفت باید بود که مانند ارباب انواع یونانی نماینده مادیات نبودند\nو آنها را با مجسمه ها نمایش نمیدادند بلکه عموماً شخصیت های معنوی داشتند\nو آنها را رویهمرفته «یزاتا» میگفتند و «امشه سپنته» Amesha-Spenta یعنی\n«ارواح پاك جاویدانی» در قطار آنها می آمدند وعده آنها به ترتیب ذیل\nبه شش میرسید :\n(۱) وهیو مانو Vhou-mano (فکر خوب)\n(۲) اشاوهیشته Asha-vahishta (بهترین تقدس)\n(۳) خشه تره وریا Khshathra-varya (سلطنت عالی)\n(٤) سپنتا آرمتی Spenta-Armati (حس اعتدال)\n(٥) هر وتات Hervatat (سعادت وصحت)\n(٦) امرتات Amertat (جاویدانی)\nامشه سپنته هر کدام از خود وظیفه داشت مثلاً «وهیومانو» محافظ رمه ها بود.\nاشا وهیشته، رب النوع آتش شمرده میشد وتقریباً قاصد اهورا مزدا بود .\nسپنتا ارمتی محافظ زمین و هروتات و امرتات بخشاینده سعادت و خوش بختی\nوطول عمر تلقی شده بودند و بر آب و نبات سلطنت داشتند علاوه برین قواهای\nمفید و عناصر دیگری هم بود که دسته «سپنته مینو» یا «خرد نيك» را در مقابل\n«انگره مینو» (ارواح خبیث) یا دیو ها و شیاطین تشکیل میداد .\n\nسویه اخلاقی : رویه اخلاقی یك ملت علامه ممیزه میزان رشد اجتماعی و حیات\nمادی و معنوی آن میباشد . اساس آئین اوستائی قراریکه دیده شد بر سر مقابله\nقوه نيك و بد گذاشته شده بود و با این وضعیت انتخاب ومسئولیت همه به اختیار","chars":1373,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00324.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/324","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/324","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}