{"book":"adl0967","page":313,"text":"(۲۹۲)\n\nاوستانی رودخانه کلمه ایست که در ادوار باستانی در نام شهر بزرگی دیده میشود\nکه در کنار این رودخانه معمور بود چنانچه «ایسیدور» از شهری بنام «فرا»\nاسم میبرد که تا حال نام آن از بین نرفته و موجود است .\nهورتا کو هیتی: این رودخانه بار اول از طرف «موسیو گلدنر» تشخیص شده\n(۱) یکسال بعد سر اورل ستن موقعیت آنرا معین کرده است (۲) این رودخانه\nعبارت از « فرنا کونیس » متذکره «پلینی» است حصه اول این نام « هورین »\nبه تدریج « هر » شده و عبارت از رودخانه «هاروت» است که از گوشه شمالی\nبه هامون سیستان میریزد.\n\nعلاوه بر کوها و رودخانه های کشور ما در اوستا از بعضی دریاچه ها هم ذکری\nبمیان آمده که راجع به موقعیت و تشخیص آنها نظریات مدققین تايك اندازه\nمختلف است. تنها راجع به ( کاسیا) (۳) هامون سیستان شبهه ئی در میان نیست\nزیرا اوستا این علاقه را خوب می شناخته و در زمانه های اخیر تا موقع نشر\nدین مقدس اسلام حتی ٤ - ٥ قرن بعدتر هم آئین «زردشتی» درین حدود باقی بود\nو دو دریاچه دیگر را که بنام های «چیچسته» یا «کیکسته » Chaichasta و\nهو سراوا Husrava یاد شده اند بعلت جنگهای پادشاهان خاندان اسبه\nبا توریاها ( تورانی ها ) که کنار آنها واقع شده است « کیا بکر » عبارت\nاز ايسيك كل Issuk-Kul وسون کل Ssoon-Kul میدانند و نظریات دیگری هم\nدرین باره است . (٤)\n(۱) (1884) Drei Yasht (۲) « سر اورل ستن » کاشف بزرگ انگلیس در باب\nمعلومات جغرافیائی اوستا مطالعات مفصل نموده و صورت مطالعات خود را در ۱۸۸۶ در هفتمین\nکنگره بین المللی مستشرقین در « وین » تقدیم کرده است.\n(۳) این دریاچه به نام های دیگری هم یاد شده .\n(٤) بعض نقاط خارجی که پادشاهان آریانا برای جنگ در آنجا قشون فرستاده اند\nدر اوستا ذکر شده در انجمله بعضی ازین دریاچه ها هم می آیند .","chars":1513,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00313.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/313","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/313","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}