{"book":"adl0967","page":310,"text":"(۲۸۹)\n\nکه آنرا « کوه سفید پوش » ترجمه کرده اند و شاید « سپینه غرو نه » یعنی\n« کوههای سفید » بوده باشد این کوه هم یا همان سپین غر مشرقی و یا شاخه ئی از آن است\nو یا کوه علیحده ئی میباشد که برف آنرا پوشانیده بود. این مسئله برهمه معلوم\nاست که ما در کشور خود در دوحصه سیاه کوه و سفید کوه داریم : سفید کوه\nوسیا کوه بین هری رود و حوزه مارجیان و سپین غرو تورغر واقع در ننگرهار\n(مشرقی) . در اوستا هم این تفریق مراعات شده سیا کوه وسفید کوه اول الذکر\nقرار یکه دیدیم در زمیاد یشت بنام های « سیا مکه » « سياك او مند »\nو « وفره بانت » ( وقار او مند ) یعنی « سیاه کوه » و « برف کوه » خوانده شده\nاند وسفید کوه ننگرهار بنام « سپیتا گونا گیری » تذکار یافته و « تورغر » آنرا\nباید در میان اسمای کوه های اوستا تجس کرد .\nستیرا : نام قدیم تیرا است که با تلفظ باشند گان دامنه شمالی سفید کوه\n(ST) به (T) تبدیل میشود . « ستیرا » در اصل حقیقت نام بلند ترین قله و کوه\nاین علاقه بود زیرا در یسنای دهم اوستا در يك جمله ادبی چنین آمده :(اوی\nستیرا ستارو سارا) یعنی « بطرف کوه تیرا که سر آن به ستاره میخورد » . این هم\nاز ملاحظه نماند که در فقره ۶ زمیادیشت در قطار کوهها از کوهی بنام «تیرا Taera»\nهم اسم برده شده است .\nپورواتاوا Paurvatava : درفقره دهم یسنای دهم این کلمه هم آمده و آنرا\n« بالای این کوهها » ترجمه کرده اند حال آنکه این هم اسم خاص کوهی است\nکه در علاقه ننگرهار افتاده و هنوز هم بنام « پروت » یاد میشود .\nرودخانه ها : رودخانه ها همیشه بصورت عمومی در ظهور مدنیت ها رول مهمی\nبازی کرده و تهذیب بشر عموماً در حوزه و دلتای رودخانه های بزر گ عرض\nوجود کرده است . صرف نظر از دنیای بیرون این مسئله در مملکت خود ما به\nوضاحت دیده میشود ورول رودخانه های افغانستان در دوره های قبل التاریخ","chars":1554,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00310.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/310","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/310","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}