{"book":"adl0967","page":305,"text":"(٢٨٤)\n\nخوانده اند و « کوه روشنی و دانش » ترجمه میکنند و میگویند همان طور که اشعۀ شفق بار اول قلل بلند آنرا روشن میکند آئینۀ دانش بشر هم در آنجا روشن میشود دار مستتر موقعیت این کوه را در اطراف هامون سیستان تجسس نموده به این نتیجه میرسد که این کوه را باید جائی معین کرد که رودخانۀ هیرمند سرچشمه میگیرد و به این ترتیب عبارت از « کوه بابا » یا « سیاه کوه » خواهد بود . (۱)\nبه این ترتیب می بینیم که با کوه بابا و شاخه های آن سرو کار داریم .\n« اورزیفیه » هم قرار متن یشت مذکور از سلسلۀ کوه « زره دهازا » منشعب شده این کوه در آبان یشت فقرۀ ٤٥ در موقعی ذکر شده که « کاوه یوسا » کی کاؤس قربانی فراز آن تقدیم کرده است . دار مستتر میگوید که محتملاً عبارت از البرز یا یکی از قله های آن میباشد که « کی کاؤس » بالای آن « هفت قصر » آباد کرده بود چون خود دار مستتر کوهی را که پیشتر گذشت شاخه ئی از « کوه بابا » میخواند کوه البرز او به اساس نظریۀ خودش در جنوب خزر نبوده بلکه عبارت از البرز جنوب بخدی میباشد و مربوط به هفت قصری که « کی کاؤس » فراز آن آباد کرده بود هنوز داستان های مفصل در میان اهالی بلخ و مزار شریف شیوع دارد و ایشان بدون اینکه اسم پادشاه را بخاطر داشته باشند نقل میکنند که پادشاه قدیمه بالای خر های قشقه دار فراز کوه البرز آب بالا کرده و باغ ها و قصرها ساخته بود . موقعیت شاخۀ دیگر « فرا اورویا » معین نشده .\nکوه های (٦) و (٧) و (٨) و (٩) زمیاد یشت به نام های « ارزروا » ، « بومیا » « رود هیتا » ، « مازیشوا آو » یاد شده و موقعیت آنها هنوز تعین نگردیده است .\nدهم و یازدهم و دوازدهم را که بنام های « انتار دانیو » ارزیشا او متی کیا خوانده شده ، دار مستتر عبارت از کوه های بادغیس میداند که حوزۀ مرو و هرات یا مرغیان و هری رود را از هم جدا میکند .\n(۱) صفحۀ ٣٦٣ ترجمۀ زند اوستا به فرانسه که از طرف موزۀ گیمه (۱۸۹۲) طبع شده .","chars":1620,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00305.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/305","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/305","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}