{"book":"adl0967","page":304,"text":"( ۲۸۳ )\n\nآمده. بهر حال وضعیت و اسمای این کوهها را اول قرار زمیاد پشت و بعد از روی هوم پشت مطالعه میکنم موقعیت بعض ازین کوهها تا حال معین و برخی دیگر تدقیق بکار دارد، کوههائی که در جز اول زمیاد پشت ذکر شده اند قرار ذیل اند:\n( ۱ ) هریتی بارز Haraiti-Barez ( ۱ ) اولین کوه متذکره زمیاد پشت کوه «هریتی بارز » یا « هرابرزاتی » Hara-berzati است که قرار اصطلاح اوستا دورا دور زمین را گرفته و تا مناطق شرقی امتداد داشت و پای آنرا آب تر میکرد. گایکر در اطراف موقعیت این کوه مطالعه کرده و میگوید: در اوستا فقره ایست بدین سان که : « میتهرا » پیش روی آفتاب پیش روی ماه و ستارگان بالای « هرابرزاتی » بلند میشود. از روی این فقره به این نتیجه میرسد که کوه مذکور بطرف شرق بوده سپس چنین اظهار میدارد که من به این نظریه هستم که « هرابرزاتی» نام محلی بوده و از روی موقع تذکار معلوم میشود که معنی اسم آن « کوههای بلند » بوده و عبارت از توده مرتفع پامیر میباشد زیرا هم بلندترین همه کوهها است و هم شاخه های آن بطرف شرق امتداد یافته. گایکر این را گفته و نظریه بعضی کسانی را که کوه مذکور را عبارت از البرز جنوب سواحل خزر میدانند رد میکند. کوه « هوکریا » که در اوستا یاد شده هم عبارت از یکی از قله های پامیر است.\n( ۲ ) زره دهازا Zeredhaza : دومین کوه متذکره این پشت « زره دهازا » است که به اصطلاح اوستا مانند کوه فوق الذکر دورا دور زمین را تا شرق فرا گرفته بود. چون این دو کوه به تعریفی که ذکر شد موازی هم بودند احتمال میرود که « هرابرزاتی » شاخه را که از پامیر بنام هندوکش جدا شده است هم در بر بگیرد در اینصورت « زره دهازا » کوه بابا خواهد شد. قرار فقره دوم زمیاد پشت ازین کوه شاخه هائی « ایوشیدا او اوشیدارنا » Ushi-dhas-Ushidarena ارزییفه Erezifya ، فرا اورپا Fraorepa منشعب شده بود.\nشاخه اولی یعنی کوه « ایوشیدا او او شیدار نا » را کوه « اوشد اشتار » هم","chars":1632,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00304.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/304","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/304","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}