{"book":"adl0967","page":244,"text":"(۲۲۳)\nاست و این چهار نام اسم يك پادشاه است که در منابع مختلف ذکر شده است .\nياما و جام سوما يا جام جم : ياما موسس سلطنت پیشدادی آریانا صاحب\nچند چیز معروف بود که شعار سلطنت و حکمرانی و نیروی او شمرده میشد .\nاول عصای سلطنت ، دوم نگین سلطنت، سوم گاوآهن و چهارم شمشیر و پنجم\nجام . باعصا زمین را برای ساختن قصر «وارا» و تعمیر شهر بخدی معین کرد\nو شعار حکمرانی و آمریت او بود . نگین علامۀ جریان حکم او بر اقطار کشور\nبود، گاوآهن الۀ زراعت و سر سبزی و انبساط کشت و کار بشمار میرفت و با این سیاست\nکشور او رشك فردوس شد، شمشیر قوۀ جنگی پادشاه و پهلوانان نیرومند و فاتح\nآریانا را نمایندگی میکرد جام علامۀ عیش و کامرانی این پادشاه بزرگ بود .\nاگر چه شعرا تا يك اندازه همه این چیز ها را یاد آوری کرده اند ولی\n«جام جم» به پیرایه های گوناگون داخل ادبیات ما شده است ادبیات دری\nبه پیروی قریحۀ شعرای اولیۀ ئی که پرورش یافته بارگاه سامانیان بلخی بودند\n«جام» و « جم» ظرف مشروب و نام پادشاه را فراموش نكرده و يك سلسله شعرا\nتا امروز این خاطرۀ قدیمی را تازه نگه داشته و در منظومه ها و اشعار خود\nآنر استوده اند . جم با بیاناتی که دادیم عبارت از «یاما» پادشاه مقتدر پیشدادی\nبلخی و جام او غیر از جام مشروب سوما چیز دیگر بوده نمی تواند . سوما\nو سورت ساخت و مرکبات آن همه با تمام تشریحات لازمه در فصل دوم شرح\nیافت و این هم به تذکار رسید که نوشیدن سوما پیش از اینکه کتلۀ آریائی\nباختری از هم جدا شوند در آریانا معمول و مروج بود . و در عصر ویدی\nو اوستائی به پیمانهٔ زیاد صرف میشد، سوما و هوما نزد روحانیون ، پیش شعرا\nدر کانون خانواده در محضر عبادت در مجمع ارباب انواع در عالم خیال و افسانه\nهمه جا معروف و شرب آن در فضای خوش آیند نوای توله در دربار یاما\nپادشاه رواج زیباد داشت . پس این « جام جم » که شعرای باختری اوائل","chars":1582,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00244.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/244","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/244","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}