{"book":"adl0967","page":243,"text":"(۲۲۲)\n\nادویهٔ طبیعی همه در عصر درخشان او معمول شده و جشن روز اول سال که طبیعی ترین\nتمام جشن ها است یادگار قیمتدار دورهٔ اوست از روی این چند سطر مختصر فوق واضح\nمعلوم می شود که در سایهٔ زمامداری پادشاه منور و مقتدر آریانا حیات کتلهٔ آریائی\nباختر از هرزه گذر تحولات ابتدائی را پیموده و به مراتب بلند ترقی رسیده\nبود و به همین اساس بعض نظریه ها درین است که فراوان دورهٔ سلطنت یا ما را\nدورهٔ طلائی تاریخ آریانا میدانند .\nیا ما - يما - جم-جمشید: سرود و یدی ، پشت های اوستا ، شاهنامه ها\nو دیگر ماخذ ادبی و تاریخی جدید همه بلا استثنا از موسس سلطنت پارا داتا\nیا پیشدادیان بلخی تذکر داده اند سرود ویدی او را «یا ما» « یا ما را جان » (۱)\n« يا ما پادشاه بزرگ » خوانده ، اوستا او را « یما » « يما خشائته » (۲) یمای قشنگ\nیمای درخشان، شبان خوب » یاد کرده و شاهنامه ها و منابع دوره های اسلامی\nاز یاما و یما، « جم » ساخته اند و « شید » را که به معنی درخشان است و از جملهٔ\nصفات یاما میباشد به اسم او پیوست نموده و از اسم و صفت اسم واحد «جمشید»\nساخته اند . همان طور که اسم اولین پادشاه بزرگ آریانا در دوره های\nمختلف تاریخ ملی از چندین هزار سال باینطرف تا امروز بهم تطبیق می شود\nواقعات و کارنامه هائی هم که منابع مذکور به این پادشاه نسبت داده اند در\nخطوط اساسی خود همه بهم تطبیق می یابد و معلوم میشود که هر کدام در موقعش\nاز ماخذ پیشینه استفاده کرده و به این طریق روح مسایل تغییر نکرده و جزئیاتی\nطبیعی در هر دوره بدان افزوده شده رفته است . مقصد از مقایسهٔ نامهای مختلف\nاولین پادشاه آریانا این است که اشتباه در شخصیت اورخ ندهند و بدانند که\nاولین پادشاه آریائی متذکرهٔ سرودهای ویدی، سرسلسلهٔ دودمان پارا دانای\nاوستائی ، سرحلقهٔ پادشاهان خاندان پیشدادی بلخی، یا ما، يما، جم و جمشید\n(۱) یعنی یاما پادشاه (۲) یعنی یما پادشاه","chars":1597,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00243.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/243","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/243","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}