{"book":"adl0967","page":231,"text":"(۲۱۰)\n\nآنها دهن بدهن افتاد و بشکل داستان وقصه در تمام اقطار کشور و خارج آن\nمنتشر شد و بعد از فتوحات اعراب یاد گار خاطرات قدیمه چه تحریری و چه در\nحافظه ها نزد طبقۀ دهقان در ییلاق ، ودهات باقی ماند .\nدانشمندان آریانا یاخراسان این وقت بار دیگر بفکر افتادند تا در تربیۀ ملی\nو تقویۀ روحیات قومی از تذکار کار نامه های پادشاهان وپهلوانان باستانی\nمملکت کار بگیرند این مرام از مدتی در دلها نهفته بود تا دورۀ علم پروری خاندان\nمنور سامانی رسید و زمینه برای پرورش چنین امیدی از هر حیث مستعد شد\nپادشاه ، وزیر ، حکومت، محیط موافق افتاد و مخصوصاً دربار احمد بن اسماعیل\nو نصر بن احمد و نوح بن نصر که رویهمرفته سال های بین ٣٤٣-٢٩٥ هجری\nرا در بر میگیرد مساعدترین همۀ زمانه ها بود یکعده فضلا و دانشمندان و گویندگان\nبزرگ از نقاط مختلف خراسان قد علم کرده و درین زمینه قلم بر داشتند ولی\nباز مرکز این جنبش بزرگ و کانون تجدید خاطرات باستانی و مبدأ تقویۀ\nروحیات ملی باختر یعنی سرزمینی بود که وید واوستا را به جامعۀ آریانی\nتقدیم نموده بود ، به تعقیب ریشی های ویدی و گویندگان اوستائی جمعی از\nدانشمندان بلخی مانند ابو منصور محمد دقیقی بلخی، ابو علی بلخی، ابوالموید\nبلخی ، ابوشکور بلخی ویکعده فضلای دیگر بلخ مصمم شدند تا خاطرات عظمت\nوجلال پادشاهان قدیم کشور خود را تجدید نمایند . این کار با دقیقی بلخی\nشروع شد وشعرای دیگری هم دران دست زدند و با شاهنامه و گرشاسپ نامۀ\nفردوسی واسدی طوسی به پایۀ تکمیل رسید . پاد شا هانی را که شاهنامه ها\nگشتاسپ نامه ها ، گرشاسپ نامه ها ، نامه های خسروان وغیره نام می برند\nهمه بلا استثنا همان پادشاهان و پهلوانان قدیم آریانا هستند که بار اول وید\nو بعد از ان اوستا از آنها تذکار نموده و شاهنامه ها با پارۀ تصرفات وتشکیل\nصحنه های خیالی متعدد ویاد آوری از بعض پهلوانان دیگر که بعد از عصر","chars":1585,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00231.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/231","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/231","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}