{"book":"adl0967","page":219,"text":"(۱۹۸)\n\nدر سینه‌ها و حافظه‌ها محفوظ بود خواه از روی پارچه‌های متفرق دیگر آنقدر مدارک\nو آثار کافی بدست آمد که ازان مجموعه ئی بسازند و نظام و قوانین حیاتی، مدنی\nتهذیبی قدیم باختر را تجدید نمایند. چون جمع کردن و تدوین اوستای نو هم شرحی\nدارد ذیلاً صورت مختصر به آن می‌پردازیم: اولین کسیکه بخیال جمع آوری افتاد\nولکش Volkash یا «ولخش» پارتی بود و چون در میان پارتی‌ها اقلا چهار\nنفر به این اسم سلطنت نموده اند مدققین جمع کنندۀ اوستا معرو فترین\nولخش‌ها «ولجس اول را میدانند (۱) که معاصر «نرو Nero» امپراطور رم\nبود و در نیمۀ دوم قرن اول مسیحی سلطنت داشت. ولخش اول و برادرش\nتریداتس Tridates هر دو پیرو آئین زردشتی بودند و حتی «تریداتس» خودش موبد\nبزرگ بود و این نظریه را مکاتیبی ثابت میکند که بین نرو و این دو برادر\nتبادله شده است. بهر جهت اولین اقدام در جمع آوری کتاب اوستا از طرف\nولخش پادشاه پارتی در ربع سوم قرن اول مسیحی بعمل آمد و این اوستا\nتا هر اندازه‌ئی که جمع شده بود تا ظهور ساسانیان باقی ماند.\nموسس سلاسۀ ساسانی «اردشیر» چون پسر يك نفر کاهنی بود که بنام\n«بابك» در يك معبد «اناهیتا» در شهر استخر مجاوری میکرد در اثر توصیۀ پدر\nبه جمع آوری اوستا اقدام نموده تنسار Tansar بزرگترین عالم وقت خود را امر\nداد که هیئتی تشکیل داده و به تعمیل این کار اقدام کند چنانچه تا اندازۀ زیاد\nدرین راه صرف مساعی بکار برده و آنچه در عصر پارتی جمع شده بود\nمکمل تر ساخت.\nبعد از اردشیر پسرش شاپور اول (٢٤١ - ٢٧٢ بم) سومین شخصی\nاست که در جمع آوری اوستا مجاهدت نمود. مشار الیه حکم داد تا بعضی\nمباحث علمی، حکمتی، ستاره شناسی، فلسفی، جغرافیائی را از کتب قدیمۀ هند\n\n(۱) قرار نظریه دار مستتر","chars":1459,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00219.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/219","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/219","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}