{"book":"adl0967","page":202,"text":"(۱۸۱)\n\nاوستا و اولين خاك آريائی: در فصل دوم موقعی که میخواستیم به كمك\nمنابع مختلف به مسئله مهد اولیه آريائی روشنی اندازيم تحت عنوان \"آيريانا\nويجه\" متذكر شديم که آرياهای عصر اوستائی مهد اول آریا را در \"آيريانا\nويجه\" قرار میدهد و محل آن به شهادت خود اوستا و فيصله محققین بزرگ حوزه\nعليا سر دریا و آمو و اراضی متصله آنست. از نقطه نظر اوستا هرچه در این باره\nگفتنی هستیم در بحث جغرافیای شانزده قطعه زمین اوستائی شرح خواهیم داد\nتنها موازی با خط رفتاری که در فصل ویدی تعقیب شده اینجا همین قدر متذکر\nمیشویم که اوستا نسبت به سرود ویدی در تشخیص اولین مهد آریائی واضح تر\nو نام گرفته صحبت میکند و حتی میتوان گفت که در میان تمام مدارکی که از\nكتله هند و اروپائی بصورت عمومی باقی مانده اوستا یگانه منبعی است که\nدرین مسئله مهم واضح صحبت میکند و آن مهد اولی را نام می برد و خواص\nو مميزات آنرا بیان می كند. غیر از \"ایریا نا ویجه\" اوستا خاک آریا\nها را به نام های دیگری هم یاد کرده مانند ایريا وو دناهو و Airyao Danhavo\nیا ایریاوو د هویو Airyao Dahvu يا اير يو شايانا Airyo Shayana\nکه همه اسمای مرکبه است و در اول همه آن کلمه \"ایريا\" تکرار شده\nو با کلمات متصله خود همه \"خاك و مسکن آریا\" معنی دارد. با ملاحظات فوق\nمعلوم میشود که اوستا نسبت به وید در تعین سرزمین آریائی واضح و دقیق تر\nصحبت میکند و این مطلب در مبحث جغرافیائی اوستا در همین فصل به تفصیل\nشرح داده خواهد شد چیزیکه اینجا قابل ملاحظه است این است که اسمای\n\"ايريانا ويجه\" \"ايريا وو دناهو\" \"ايريا وو دهويو\" \"ايريو شايانا\" تمام آن\nمناطق اریانشین را در بر میگرفت که اوستا ذکر کرده و مفهوم جغرافیائی آن در\n\"آريانا\" یعنی مسکن آریاها مشخص و معین شده است و گایگر آلمانی \"آریانا\" را\nمن حيث مفهوم جغرافیائی و نژادی مترادف اسمای فوق الذکر میداند.","chars":1572,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00202.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/202","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/202","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}