{"book":"adl0967","page":184,"text":"(١٦٣)\n\nآریا یا باختری باهند و ایرانی به زمانی نسبت میشود که شاخهٔ ایرانی بنای\nتشکل را گذاشته است سپس در عصر ویدی و در اطراف مدرسهٔ آن انشعاب شاخه\nها وظهور لهجه های دیگر دوام نموده است و خود زبان سرودها از لهجه های\nعامیانه کلمات و اصطلات زیادی را گرفته که چیز آن در عصر ظهور متن سرودها\nداخل آن شده و چیزی هم در موقع تثبیت آن در خاطره ها جزء آن گردیده\nاست بعد از عصر ریک و دا همین زبان سرود ها به تدریج انبساط یافته و از آن\nزبان سانسکریت بمیان آمده است چنانچه این تحول در سرود ویدی و آثار\nما بعد ظاهر است (۱) به این تفصیل که کتاب دهم «ریگ» بین جزوه های اول\nآن و بقیه مجموعه های سرود شکل بین البینی دارد و قسمت اخیر ادبیات ویدی\nو برهمانا و یوپانیشاد از زبان منظم شده ئی که به سانسکریت موسوم شده است\nفرق زیاد ندارد و نشان میدهد که چطور مرحله به مرحله بطرف ظهور سانسکریت\nنزديك میشویم\n\nصرف نظر از سرودهای مجهول شمال هندوکش که بصورت غیر مستقیم درین\nمبحث از زبان پروفیسرميئيه هم بدان اشاره رفت چون قدیم ترین سرودهای ویدی\nدر خاك آریانا و در جنوب هندوکش بمیان آمده واضح معلوم میشود که زبان\nویدی در آریانا مخصوصاً در آریانای جنوب شرقی کسب وجود کرده و بنای\nانشعاب لهجه ها از زبان ویدی درینجا گذاشته شده و آخر هم تحولات اخیرهٔ آن\nبنام سانسکریت معروف شده است پس ادبیات ویدی مخصوصاً قسمت سرود\nریگ وید اولین نمونهٔ اولی زبان ویدی آریانا است . سانسکریت نامی است\nجدید که تا قرن ٤ ق م هم وجود خارجی نداشت و پانینی یکی از علمای صرف و نحو\nکه اصلاً از اتك بود زبانی را که «بهاشه» میگفتند از حشو و زواید پاك کرده\n\n(١) قراریکه در صفحهٔ ١٩٢ هندواروپائی و هند و ایرانی هند تا حوالی ٣٠٠ سال ق م\nتحریر است Le Pere Calmette به این عقیده است «از نقطهٔ نظر زبان و سبك، میان کتاب\nاول ویدی و اخیر آن بیشتر از ٥ قرن فاصله است» .","chars":1594,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00184.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/184","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/184","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}