{"book":"adl0967","page":182,"text":"(١٦١)\n\nآن شاخه هند اروپائی صحبت میکنیم که به تاریخ قدیم کشور ما بصورت مستقیم\nتماس وارتباط دارد .\nبیشتر متذکر شدیم که آن شاخه هند واروپائی که از مهداولی ( حوزه علیای\nسردريا واكسوس و اراضی متصل آن ) جدا شده و بطرف جنوب فرود آمد و در بخدی\nمتمرکز شد . کتله آریائی باختری را تشکیل داد که کلمه « آریا » به استناد\nشواهد تاریخی در مورد آنها تطبیق میشود. زبان این خانواده را مدققین بنام\n«آریا» یا هندو ایرانی یا « باختری» یاد میکنند و کلمه باختری اولین تسمیه\nایست که از طرف علمای زبان درین مورد اطلاق شده است. علما ازین خانواده زبان\nدوشاخه بزرگ کشیده اند که معمولاً یکی آنرا « هندی » و دیگر آنرا\n«ایرانی» میخوانند و فی حد ذاته هر کدام ازین شاخه در کانون اصلی خود\nیعنی باختر واریا نامیان آمده و بعد از انبساط وتکامل یسان به دو طرف شرق و\nغرب بامها جرین آریائی به هند و فارس منتشر شده است .\nاین طور هم اظهار نظریه میکنند که زبان خانواده اریا یا باختری تقریباً\nدر ١٤ یا ١٥ قرن قم در اراضی وسیعی که از پارس و مدیا تا پنجاب انبساط داشت\nوسغدیان را هم در بر میگرفت تکلم میشد به این حساب هم میبینیم (۱) که کانون\nاین علاقه وسیع که زبان «آریا » در آن حرف زده میشد آریانا بود بیشتر\nگفتیم که خانواده های شرقی و غربی این زبان که علمای زبان آنها را هندی\nو ایرانی خوانده اند اصلا و اساساً در آریانا بمیان آمده است واضح تر این\nمسئله را چنین میتوان تشریح داد که سر حلقه زبان های که از آن خانواده\nلهجه های هندی و ایرانی بسان تر تشکیل شده اند یعنی زبان « ودا »\nو زبان اوستا « زند » هر کدام با نمونه ها وشواهد ادبیات پخته و مکمل خود\n(۱) صفحه ٥٧ کتاب هند و اروپائی وهند وایرانی هندتا حوالی ٣٠٠ سال ق م تالیف\nلوی دولاواله دوپوسن» از سلسله تاریخ دنیا جلد سوم .","chars":1527,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00182.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/182","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/182","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}