{"book":"adl0967","page":180,"text":"(159)\nبا مرور زمانه ازهم سواشده اند چنانچه هر کدام ازین دو زبان بذات خود\nبصفت«باختری» یاد شده اند . علمای زبان شناسی با تحقیقاتی که درین زمینه\nنموده اند از نقطه نظر صوت اختلاف چندی بین زبان سرودهای ویدی ومتن\nاوستا یافته اند که ذکر تفصیل آن اینجا امکان ندارد ومربوط به موضوعی که\nسردست است متذکر میشویم که (س) سانسکرت ویدی، دراوستا به (ه) تبدیل\nمیشد وبه این ترتیب «سوما» «هوما» شده است .\nاگر آنچه راجع به این مشروب درریگ وید واوستا ذکر شده بهم مقایسه\nشود معلوم میشود که پیش از جدائی و مهاجرت شاخه های آریائی هندی\nوفارسی از آریانا سومایا هوما دراساطير و معتقدات و حیات اجتماعی عصری که\nاین دوشاخه کتلهٔ مشترکی تشکیل میداد رول مهمی بازی نموده است. ریگ وید\nواوستا هردو نسبت بماهيت وعنصر ومبداء وتركيب و خصایص مميزه وديگر صفات\nاین مشروب هم زبان اند، هر دو میگویند که پرنده ئی دانه گیاه آنرا از آسمانها\nآورده است . هردو متذکر میشود که این گیاه در قلل ودامنه های کوه ها ونقاط\nمرتفعه می روئید، قرار هر دو منبع واضح معلوم میشود که کوهای آریانای قدیم\nاختصاص به روئيدن ونشوونمای این گیاه داشت. در هر دوجا سوما «شاه گیاهان»\nخوانده شده ، در هر دو خواص صحی و صحبت بخش آن بيك رنگ تذکار رفته\nدر هردو متذکر میشوند که نوشیدن آن باعث طوالت دورهٔ حیات بود .\nطریق ساختن آن در هردو ماخذ یکسان ذکر شده هردو منبع افسانه ها\nو داستان های مربوط به سوما وهوما را يك قسم نقل میکنند ، خلاصه تشابه\nبیان دردوماخذ اولی قدیم آریانا به اندازه ئی زیاد است که میتوان معلومات\nیکی را هوبه هو به دیگری تطبیق داد .","chars":1371,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00180.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/180","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/180","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}