{"book":"adl0967","page":178,"text":"(١٥٧)\n\nآنرا در کوزه های گلی وخم های بزرگ به صور مختلف ترسیم نموده وضمناً میگویند : « جوی سوما مانند گاوهای شیری که به جنگلی داخل شوند در میان خم ها میریزد. » یا اینکه : « ارباب انواع مانند پرنده بال کشاده ودرمیان خم ها نزول میکند .»\nمخلوط شدن عصاره سوما را درمیان خم ها با آب به این تعبیر کرده اند که « گاوی بوغ زده ودر چمن زاری دراید » یا اینکه : « وقتیکه سوما جامه ئی از آب برتن میکند بانوای سرود خوانندگان درمیان خم ها دور میزند .»\nشعرای ویدی آب را معمولاً مادر سوما وعصاره اخیرالذکر را فرزند آب میخوانند. وقتیکه روحانیون شیر را با عصاره سوما مخلوط میکردند لباسی از پوست گاو دربر مینمودند برای تصویر صدای ریختن مشروب سوما درخم ها شعرا اصطلاحاتی بکار برده وضمناً چنین گفته اند : « قطرات شیرین سوما چون به جدار خم میخورد انعکاسی شبیه به غریو سربازان بلند میشود.» خود آواز ریختن مشروب مذکور را به کلمات غرش وبوغ فرگاو وحتی غرش رعد تشبیه کرده اند ودرچنین موارد سومارا با نرگاو خوانده ویابه آن تشبیه نموده اند و آب را که دران شیر مخلوط بوده یا نبوده به صفت ماده گاو یاد کرده اند.\nرنگ درخشان عصاره سوما که میتوان آنرا به زرد کمرنگ شیره های مهتابی امروزی تعبیر کرد چشم شعرا را بخود جلب کرده و آنرا درسرود ها به اشعه آفتاب که درعین زمان زرد گون ودرخشان وحیات بخش است تشبیه نموده اند.\nچون سوما شربتی بود مفرح وقوت بخش ریشی ها مفتون اثرات آن شده و آنرا « شربت آسمانی » یاد کرده اند وحیات جاویدان را از شرب آن انتظار داشتند چنانچه آنرا ( امریتا Amrita ) یعنی فنا ناپذیر لقب داده بودند.\nاز پهلوی معتقدات به این عقیده بودند که سوما ثنا گوینده ونوشندۀ خود را","chars":1447,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00178.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/178","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/178","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}