{"book":"adl0967","page":143,"text":"(۱۲۲)\n\nدر انتخاب پادشاه ریشی‌ها «دانایان» گرامنی‌ها یا رؤسای دهات و مجالس\nعوام و اعیان که بنام‌های «سمتی» و «سبها» یاد شده‌اند هرکدام اظهار نظریه\nمیتوانستند. بسانها که رژیم شاهی مقتدر شد سلطنت ارثی بیشتر رواج پیدا\nکرد. شاه به کلمۀ (راجان) یاد میشد و معنی اصلی آن «نجیب» بود. قبیلۀ\nشاهی محترم بود و اعضای آن به نام راجانایا Rajanaya خوانده میشد. پادشاه\nلباس فاخره مزین با طلا و جواهرات استعمال میکرد در دربار مصاحبین و حواشی\nقریب شاه مرکب بود از اعضای قبیلۀ شاهی ، مشاور مذهبی که بنام «پروهیتا\nPurohita » یاد میشد و معمولاً قریب تخت پادشاهی نشست و در ادارۀ امور به او\nمشوره میداد ، گرامنی (رؤسای قبایل) سوتا Suta یا عراده‌ران شاهی ، سنانی\nSenani یا «سردارسپه» وغیره . پادشاه شخصاً قشون را در جنگ\nقیادت میکرد ، سواره‌نظام و عراده‌های جنگی از او حمایت مینمود عایدات\nدولتی را بیشتر مالیات رعایا تشکیل میداد و چون پول و طلا نسبتاً کم بود\nبیشتر مالیات جنسی از قبیل حبوبات و حیوانات می‌پرداختند. پادشاه در قلعۀ\nمستحکم یا ارگ که آنرا «پور» میگفتند زندگانی میکرد.\nبیشتر متذکر شدیم که جامعه آریائی در شمال و جنوب هندوکش پیش از عصر\nمهاجرت و بعد از آن دودفعه مراتب اجتماعی را بشرحیکه ذکر رفت پیمودند\nو در هردو مرتبه مراتب به نظام شاهی منتهی شده است.\nدرین هیچ شبه‌ئی نیست که اولین نظام شاهی آریائی در باختر بعمل آمده\nو افتخار اولین مرکزیت جامعه آریائی و ظهور اولین حکومت شاهی به این\nقطعۀ زیبا نسبت میشود باوجودیکه متاسفانه سرودهای قدیمه بما نرسیده است\nمعذالك سرودهای معلوم ویدی و متن اوستا و «مهاباراته» شاهانی را یادآوری\nمیکنند که سلالۀ نسب آنها بالا رفته و به ارباب انواع متصل میشود چیز عجیبی\nکه این مفکوره را تائید میکند موضوع لزوم انتخاب شاه است که متن اوستا","chars":1549,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00143.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/143","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/143","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}