{"book":"adl0967","page":134,"text":"( ۱۱۳ )\n\nبه تشکیلات سلطنتی اریائی در حوزه اکسوس به عصری میکند که حیات اریائی\nکتلۀ باختری بیشتر شکل مالداری بخود داشت (۱) .\nدر اوستا مخصوصاً در گویشت Gos yast بصورت غیر مستقیم اشاره های به\nاین موجود نیمه انسان، نیمه نر گاو شده و او را پادشاه شبان خوانده اند (۲).\nواحتمال زیاد میرود که قرار نظریۀ علمای روسی اسم «کیومرث» عبارت از\n«گومرد» باشد که تازه تصاویراو از شمال اکسوس کشف گردیده است .\nبهر حال مقصود از تذکار این مطالب دوچیز است اول جامعۀ اریائی در شمال\nهندوکش در بحدی مراتب حیات اجتماعی را در هر زمینه پیموده وامور اداری\nو حکمرانی هم از روسای عشیره واغیل وقبیله وقریه به بالا ترقی کرده است\nچنانچه «گوپت» یا گوپت شاه که اورا «پادشاه شبان» خوانند یکی از مراحل\nمتوسطی است که امروز با سند وعکس نشان داده میتوانیم. دوم\nاینکه باکشف تصویر وهیکل «گوپت شاه» بار اول یکی از اشخاص متذکرۀ اوستا\nازحوزۀ اکسوس کشف شده واین امر علاوه بر اینکه ثابت میکند که اوستا مال\nاین حوزۀ شاداب است این را هم وانمود میکند که شاهان متذکرۀ آنهم همه\nاز همین جا (بحدی) حکمرانی کرده اند .\n«ری وین دو سن مارتن» وقتیکه سرودهای ویدی را مطالعه میکند وحد\nمتوسط آنرا به قرن ۱۵ ق م قرار میدهد میگوید که: «درین عصر امپراطوری های\n\n(۱) بعضی ها گوپت شاه را شاه آریاها دراریا ناویجه میخوانند صفحه ۲۰ توته سوم زند\nاوستا ترجمۀ دار مستتر چاپ اکسفورد ۱۸۹۵\n(۲) در بندامش گوپت شاه موجود نیمه انسان ونیمه نر گاو رسم شده و تصویری عیناً\nبهمین ترتیب از سواحل راست اکسوس کشف شده. یکی از علمای روسی موسوم به «ترور»\nTrever به این نتیجه رسیده است که اسم کیومرث اصلا «گومرد» بوده. از روی «گویشت»\nاوستا صفحۀ ۱۱۴۰۱۱۰ زندا وستا ترجمه دار مستتر چاپ اکسفورد (۱۸۹۵) معلوم میشود\nکه «یاما» و«هوسراوا» پاد شاهان دودمان پیشدادی و کیانی بلخ از «گوس Gos» یا\n«گوسرون Gosurn» (روان گاو) استعانت خواسته اند.","chars":1636,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00134.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/134","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/134","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}