{"book":"adl0967","page":1338,"text":"( ۱۰۹ )\n\nگمان نيك را نسبت به اصحاب خود برای خویش خصلت وحالت شخصیه بگردان\nو گمان بد را درباره آنها از خود دور كن واز او شان بگذر و این کار ترا به\nحسن رويه واطاعت ومدا را باوشان كمك مينمايد . بايد دانت که به گمان\nنيك قوه وراحت می یابی و رافت بر رعیت ترا مانع نمیگردد که از امور خود\nواز باخبری حکمداران وحمایت و حفاظت رعيت وتحقيق وتفکر در اسباب\nبرقراری وصلاح آنها پرسش وجستجو نمائى بلكه بایست از امور حکمداران\nباخبری شود وحفاظت رعيت وتدبير حوائج وفراهم آوردن ضروریات آنها بعمل\nآید . این چیزها و امثال آنرا اختیار نما، حدود واو امرالهی را بالای مجرمین\nوجنایت کاران بر حسب منزلت شان وبقدريكه مستحق می شوند قائم واجرا\nدار . و هیچگونه سستی ومعطلی را در آن روا مدار ومجازات وعقوبت اشخاص\nرا که مستلزم سرزنش وعقوبت می شوند به تاخیر میانداز زیرا اگر درین باره\nتفریط بنمائی این تفریط حسن ظن و گمان نيك ترا فاسد میگرداند .\nمردم صادق وصاحب صلاح را دوست وعزیز بدار واهل شرف را بحق معاونت\nوامداد کن . با ضعفا و بیچارگان صله رحم بدار و به این کار خود منتها رضامندی\nخدا و تائيد امر اورا طلب نما وثواب آنرا دردار آخرت التماس کن . از خواهشات\nبدو هوای نفس اجتناب نما وفکر خود را از آن مصروف گردان و به رعیت خود\nبرائت و پاکی خویش را از آن آشکار ساز. سیاست آنها را باعدل توام وقرین\nگردان در اثنای غضب خود را ضبط نموده حلم و وقار را اختیار کن . بايد ذخائر\nو گنجیكه تو آنرا برای خود فراهم میآوری عبارت از نیکو کاری، تقوی ،\nعدالت ، اصلاح امور واحوال رعیت، عمران و آبادانی ملك ووطن آنها وتفقد\nو جستجوی امور ، وحفظ خونها وفریاد رسی مظلومین باشد .\nگناه را هر گز حقیر مشمار، بشخص حاسد قطعاً ميل ورغبت منما و به فاجر\nترحم مدار با آدم کافر هرگز نه پیوند وبا دشمن مداهنه نکرده سخن سخن چین\n\nتاریخ افغانستان جلد ۳ (۱۰۰۰) ب سردار محمد ج سراج الدینخان د محمد عظیم ن محمد اسیم ه اجرائیه تاریخ ۱۶ ۳ ۴ ۲۱","chars":1664,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01338.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1338","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1338","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}