{"book":"adl0967","page":1319,"text":"( ۱۱۰ )\nو بی اسلحه نبودند . . . ، ( ۱ )\nخراسانیان درطی قرون اولیه و ثلاثه هجری چنانچه در رشته های علوم اسلامی\nاز قبیل تفسیر ، حدیث ، فقه ، شعر و ادب ، علم وحکمت وسائر فنون پیشرفتند\nو مثالی چند درینجا بطور نمونه ذکر شد ، از دیگر طرف در بسط ونشر علوم\nو فنون و تهذیب و تربیت خراسانی در بین عرب وتمدن اسلامی بواسطه تحریر\nو تراجم خویش نیز پرداختند ، و از آن جمله بودند موسی برمکی و یوسف\nبرمکی که آثار پهلوی را در زبان عرب ترجمه کردند ، محمد بن جهم برمکی\nنیز کتاب سیر ملوک الفرس را از زبان پهلوی در لسان عربی در آورد . فضل\nبن سهل وزیر معروف خراسانی ترجمان دیگری بود که کتابی از پهلوی\nترجمه و بحضور یحیی برمکی تقدیم کرد ، و از همین جا رو بعـروج سیاسـی\nروان گردید . بامر خاندان برمکی کتابهای « منـکه » ( در طب ) و «سند\nهند » ( در نجوم و فلکیـات ) بـا قصه « سندباد » و غیره نیز ترجمه وداخل\nزبان عرب گردید ، و باین ترتیب افغانستان که دارای تربیت و تهذیب قدیمه\nخراسانی بود ـ قسمتی از مجموع آنهمه را در تمدن عرب و اسلام داخل کرده\nو فلسفه الهیات وطب هند را با ریاضی و نجوم و هندسه خود یکـجـا بعرب\nآموختند ، عربها به مذهب « سمنی » و فلسفه آن که میگویند : « علم را غیر\nاز حس مایهٔ دیگـری نیست » نیز در ولایت سند آشنـا شــدند ، زیـرا سمنی\nمذهب ایدولایت و جزئی از مذاهب قدیم اریه ها بود .\nاز دیگـر طرف موالی و اسراء خراسانی که از ولایات باختر ، هرات ، مرو\n\n(۱) اقصری عما لهجت به\nاننا من قد تعرفی نسبی\n\nو ابي من لا كفاء لـه\nانظر و المخلوع كلكله\nقنوى و الشرب مضجعه\n\nقاد جيشـاً نحو نائـلة\nمن خراسـان مصممهم\nو هبـو الله انفسـهم\n\nفبغير الحي عنك مشغول\nسلفى الفرا لبيها ليـل\n\nمن يساوى مجده قو لـوا\nو حـواليـه المقا و يـل\nغال عنه ملكـه غـو ل\n\nضاق عنـه العرض و الطول\nكليـوث ضمهـا غيـل\nلا معـازيـل ولا ميـل","chars":1579,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01319.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1319","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1319","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}