{"book":"adl0967","page":1316,"text":"( ١٠٧ )\n\nفوت در ٢٥٤ هجری . امام مسلم عربی الاصل نيشاپوری الموطن متوفی در سنه\n٢٦١ هجری از ائمه حديث وصاحب كتاب صحيح مسلم و دارای رتبهٔ دوم در\nکتب احاديث ، و بالأخره امام احمد بن حنبل بن هلال المروزی ثم بغدادی\nاز اکابر محدثين و اعاظم فقها و صاحب مذهب و مؤلفات عديده ، متوفی در سنه\n٢٤١ هجری و غير هم ، درینجا نباید از يکنفر عالم ديگر خراسانی محمد بن\nکرام بن عراق بن خرابه المکنی به ابو عبدالله زرنجی سيستانی فراموش نمود\nاينشخص صاحب مذهب مشهور گرامی و دارای پيروان زيادی در خراسان\nشمالی و غربی بوده ، و در سال ٢٥٥ در يکی از علاقه های شام\nچشم از جهان پوشيد .\nدر همين عهد يكه خراسانيان در خط تفسير و حديث و فقه پيش ميرفتند\nدر شعر و ادب عرب ، و بعدها در تمام علوم و فنون آنعصر تفرد و امتياز حاصلکرده\nو رجال مشهوری بدنیای علم اهدا کردند از قبيل : ابوموسی جابر بن حيان\nخراسانی عالم بزرگ و واضع علم شیمی در قرن دوم هجری که متجاوز از پنچصد\nکتاب نوشته ، و منجمله کتاب الخالص و كتاب الخواص او نام برده میشود\nاین حکيمی که دارای شهرة افسانوی گرديده در سال ١٦٠هجری فوت نموده\nاست . و محمد بن موسٰی خوارزمی عالم بزرگ رياضى و اولين نويسندهٔ کتاب\nجبر و مقابله که در قرن سوم هجری میزيست . و ابو معشر منجم معروف بلخی\nمرد ديگری که در سال ٢٧٢ فوت نمود. و ابن قتيبه مروزی ابو محمد عبدالله\nبن مسلم کاملترين نمونه علماء خراسانی و جامع ترين نماينده علوم و فنون\nقرن سوم اسلامی است که در بغداد برشد رسيده و چندی در دينور قاضی و بعد\nمجدداً در بغداد مقيم و عمرش در تالیف گذشت ، ابن قتيبه در اوائل تاسيس\nحکومت طاهر به خراسان در سال ٢١٣ هجری تولد ، و در سال ٢٧٦ در بغداد از\nدنیا گذشت و او از مشاهير نحویون و كبار علماء لغت و عالم شعر و ادب ، حديث","chars":1512,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01316.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1316","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1316","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}