{"book":"adl0967","page":1307,"text":"(۹۸)\n\nمتعصبین واقع شد ، حجاج عجمی ها را از بصره و واسط اخراج کرد ، وعربها در بازار اگر متاعی خریده و عجمی را مقابل میشدند بلا درنک آن متاع را بدوش او گذاشته و ناخانه خود میبرسا ندند. و باین ترتیب تعصب حکام اموی و اشراف و بدوی حکومت بنی امیه را از شکل يك دولت اسلامی بصورت يك حکومت عربی درآ ورده ، و تعصب در عوض تعالیم اسلام حاکم گردید . عکس العمل این رویه عرب تولید احساس مخالفا نه در عجم ( یعنی ملل غیرعربی ) نمودمودر نتیجه مسلك شعوبیه بمیدان بر آمد : که در اول هیچکدام را از عرب و عجم بر یکدیگر تر جیح نداده ، و بر ای هر ملتی يك نوع شرف و امتیازی قایل بود ، ولی بعدها اینها نیز از روی تعصب همه ملل را بر عرب ترجیح میدا دند. شعو بیه ها البته در دوره تسلط اموی ها مخفی بودند ولی درعهد عباسی بمیدان برآمدند چنا نیکه فرق قدریه ، راو ندیه و خرمیه نیز در همین دوره ظهور نمودند .\nدرهر حال حکام دوره اموی قسم آبا همین احساسات وارد افغانستان میشدند مرکز این حکام شهر مرو بوده ، و از پنجا سائر حصص مفتو حه افغاستان را بوا سطه حکام خود اداره میکردند ، نائب الحکو مه که درمرو می نشست حاکم کشوری و سپه سالار عسکری ، و بحیث نائب خلیفه دمشق مامور اقامه نماز و جهاد و دارای لقب ، عامل ، والی ، حاکم و یا امیر خراسان و مستقیماً بخلافت دمشق مربوط میبود . و گاهی این نائب الحکومه در بین النهرین نشسته واز آنجا بواسطه نائبان خودش خراسان را ، و گاهی خراسان و فارس را یکجا اداره میکرد ، حکام سائر ولایات خراسان از قبیل سیستان و بلوچستان وسند فیز گاهی از مرو ، و گاهی از بین النهرین و گاهی هم از خود مرکز خلافت شام تعیین میگردید، مستوفیان بعنوان عامل خراج گاهی از مرکز خلافت دمشق و گاهی از حکومت عراق دوش بدوش و الی خراسان مقرر واعزام می شدند ، در معیت والی ها و حکام خراسان عا مل خراج","chars":1564,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01307.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1307","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1307","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}