{"book":"adl0967","page":122,"text":"( ۱۰۱ )\n\nدر آن آباد است بود و باش داشتند «راولسن» چنین اظهار میدارد که قرار احتمال\nایشان در منطقه مرتفعه رهایش داشتند که از یکطرف از کابل تا هرات و از جانب\nدیگر از سر پل تا سواحل هیرمند انبساط داشت . در اسم آنها دو کلمه می بینند\n«ستا» یا «ست» به معنی (صد) و «گیدی» به معنی «ماده گاو» که ترجمه\nمرکب آن «مالکین صد ماده گاو» میشود (۱) بعضی ها در کلمۀ «ستك» که\nدرین اسم موجود است کلمۀ «خنگ» را سراغ میدهند . بهر حال از روی\nترجمۀ نام به اساسی که ذکر شد معلوم میشود که مردمان مالدار بودند و قرار یکه\n«بر تلو» و «راولسن» حدود مسکن آنها را معین کرده اند در یکی از دوره های\nتاریخ کهستانات مرکزی آریانا رهایشگاه آنها بود . از روی لباس شباهت\nزیادی به کنداری ها داشتند . حصۀ بالای بدن و ران های خودرا اکثراً برهنه\nمیگذاشتند. شمشیر کوتاه و راست استعمال میکردند و بند آنرا از شانه چپ\nخویش میگذرانیدند .\nایاریتی ها : ایا ریتی ها قومی است که محتملاً در یکی از دامنه های جنوب\nسپین غر می زیست بعضی ها ایشان را بایاریتی های Paryetae بطلیموس مقایسه\nکرده اند . نام آنها کهستانی معنی دارد زیرا در «زند» و «سانسکریت»\nکوه به صورت «پوریو Pauru و «پاریوه Paruh» هم آمده (۲) اپاریتی ها\nدر جنوب شرقی آریانا زندگانی داشتند . «بیلو» در کتاب نژادهای افغانستان\n(۳) ایشان را به استناد تذکار هرودوت در علاقۀ «پکتیا» قرار میدهد و این\nعلاقه ایست که سمت جنوبی و شرقی افغانستان را تا سواحل رودسند در بر میگیرد.\n«بیلو» در کتاب خویش ایا ریتی ها را عبارت از «اپریدی» یا «ا فریدی» میداند\n(۱) از احتمال بعید نیست که «گیدی» یکنوع گوسفند بی دنبه هم بوده باشد چنانچه\nگوسفند های هزار گی را هنوزهم «گوسفند گدی» گویند .\n(۲) «پروت» و «پروتی» در منابع سانسکریت صورت مذکر و مونث اسم ژنی کوه است.\n(۳) صفحة ٥٧ - ٥٨ .","chars":1562,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00122.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/122","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/122","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}